Archiefdocument
Origineel
13 Augustus 1918. [Stempel linksboven:] Nº 4341 M. 1918.
[Handgeschreven cijfer in rood:] 4341
[Handgeschreven cijfer midden boven:] 14
[Paraaf rechtsboven:] [Onleesbaar]
A'dam 13 Aug. 1918.
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen.
Distributie van Regeerings-aardappelen,
visch en eieren gedurende de week
van 5-10 Augustus 1918.
| Besteld | Beginvoorraad | Ontvangen | Gedistribueerd | Eindvoorraad | |
|---|---|---|---|---|---|
| H.L. | H.L. | H.L. | H.L. | H.L. | |
| Aardappelen | — | 12001 | 28345 | 30366 | 9980 |
| Visch | K.G. | K.G. | K.G. | K.G. | K.G. |
| Schelvisch | } | — | 6050 | 6050 | — |
| Wijting | } 150.000 KG | — | 2550 | 2550 | — |
| Schol | } | — | 20200 | 20200 | — |
| poon | } | — | 800 | 800 | — |
| gul | } | — | 100 | 100 | — |
| [doorgestreept: Geelt] | 54 | 54 | |||
| stuks | stuks [doorgestreept: kalk-eieren] | stuks [doorgestreept: versche eieren] | stuks versche eieren | stuks kalk-eieren | |
| Eieren | 1.000.000 | 483.235 | 24000 | Gestichten 15320 | 475.043 |
| Winkels 16200 ) | |||||
| uitval 672 | |||||
| kalkeieren 12000 |
De Wethouder voor de Levensmiddelen.
)* voor zieken en zwakken
[Handtekening/Paraaf]
De Directeur van het marktwezen,
[Paraaf] Dit document is een officieel weekoverzicht van de distributie van essentiële levensmiddelen (aardappelen, diverse soorten vis en eieren) in Amsterdam voor de periode van 5 tot 10 augustus 1918. Het is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen.
De tabel toont een nauwkeurige boekhouding:
* Aardappelen: Gemeten in hectoliters (H.L.). Er was een beginvoorraad van ruim 12.000 H.L., er werd ruim 28.000 H.L. ontvangen en ruim 30.000 H.L. gedistribueerd, wat resulteerde in een eindvoorraad van bijna 10.000 H.L.
* Vis: Verschillende soorten (schelvis, wijting, schol, poon, gul) worden apart vermeld in kilo's (K.G.). Opvallend is dat de vis direct na ontvangst volledig werd gedistribueerd, er bleef geen voorraad over. Er is een verzamelbestelling van 150.000 KG genoteerd.
* Eieren: Gemeten in stuks. Er is een onderscheid tussen 'versche eieren' en 'kalk-eieren' (eieren die in kalkwater werden bewaard om langer goed te blijven). De distributie van eieren was specifiek gericht op instellingen ("Gestichten") en winkels. Een voetnoot verduidelijkt dat een deel bestemd was "voor zieken en zwakken". Er werd ook 'uitval' (bedorven of kapotte eieren) gerapporteerd (672 stuks). Dit document stamt uit de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Hoewel Nederland neutraal was, had de oorlog een enorme impact op de voedselvoorziening door de blokkades ter zee en de beperkte import. Dit leidde tot schaarste, prijsstijgingen en uiteindelijk een strikt distributiesysteem onder overheidstoezicht.
In Amsterdam was de 'Wethouder voor de Levensmiddelen' (toentertijd de bekende SDAP-politicus Florentinus Marinus Wibaut) verantwoordelijk voor het eerlijk verdelen van de beschikbare middelen om hongersnood en sociale onrust te voorkomen. Het 'marktwezen' speelde een cruciale rol in de logistiek hiervan. De precisie van dit overzicht onderstreept de ernst van de situatie; elke hectoliter aardappelen en elk ei telde. De vermelding van "zieken en zwakken" toont aan dat er binnen het distributiesysteem prioriteiten werden gesteld voor kwetsbare groepen. Marktwezen