Archiefdocument
Origineel
[Bovenaan, paarse stempels en potloodnotities]
№ 4372 [stempel en potlood]
Weth. Levensmiddelen [stempel]
M. 1918. [stempel]
14 Augustus 1918 [handgeschreven in inkt]
[Titel]
Staat van vischverkoop en ingeleverde bons
op 21 openbare verkoopplaatsen
week van 5 Augustus t/m 10 Augustus
[Tabelkoppen]
Datum | afgegeven in ponden (mand op 100 pond gesteld) | terug naar de hal (aantal ponden) | verkocht (in ponden) | aantal ingenomen bons | gemiddeld aantal bons per 100 pond (tot op 1 decimaal)
:--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---:
5 Augustus | — | — | — | — | —
6 " | — | — | — | — | —
7 " | — | — | — | — | —
8 " | 13.200 | — | 13.200 | 12.310 | 93,3
9 " | 13.200 | — | 13.200 | 12.221 | 92,6
10 " | 13.200 | 43 | 13.157 | 12.338 | 93,8
[Onderaan rechts]
[Paraaf: CB] Dit document is een kwantitatief verslag van de visdistributie in een niet nader genoemde Nederlandse gemeente (waarschijnlijk een grote stad gezien de volumes) in augustus 1918.
- Gegevensverwerking: De tabel laat zien dat er in de eerste helft van de week (maandag t/m woensdag) geen vis werd verkocht. Vanaf donderdag 8 augustus werden er dagelijks precies 132 manden van 100 pond (totaal 13.200 pond per dag) uitgezet.
- Rendement: Op 10 augustus bleef er een kleine restpartij van 43 pond over die terug naar de centrale hal ging. De rest werd volledig verkocht.
- Rantsoenering: De kolom "aantal ingenomen bons" bewijst dat vis een gerantsoeneerd product was. De berekening van het gemiddeld aantal bons per 100 pond (ca. 93 bons) suggereert een vaste verhouding tussen gewicht en distributiebescheiden, wat essentieel was voor de administratieve controle op de schaarse voedselvoorraad. Het document dateert uit de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, heerste er door de Britse blokkade en de onbeperkte duikbotenoorlog een enorme schaarste aan voedsel.
De overheid stelde het Rijkskantoor voor de Distributie van Vis in om de voedselvoorziening te reguleren. Vis was een cruciaal alternatief voor het schaars geworden vlees. De "Wethouder voor Levensmiddelen" (vaak een tijdelijke functie in crisistijd) hield strikt toezicht op de eerlijke verdeling via openbare verkooppunten om zwarte handel tegen te gaan en te zorgen dat ook de armere bevolking toegang hield tot eiwitten. Dit document is een typisch voorbeeld van de bureaucratische precisie waarmee de "Distributietijd" gepaard ging.