15 augustus 1918. Heeren Burgemeesters. MINISTERIE VAN LANDBOUW, NIJVERHEID EN HANDEL.

Nº. 44747.

AFDEELING CRISISZAKEN.
(BUREAU NIJVERHEID).

's-GRAVENHAGE, 15 Augustus 1918.

Betreffende inzouten van
garnalen.

Ik heb de eer U onderstaand te doen toekomen afdruk van mijne dd. heden in de Nederlandsche Staatscourant geplaatste beschikking, houdende verbod tot het inzouten van garnalen.
U gelieve op de naleving van dit verbod het noodige toezicht te willen oefenen.

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NIJVERHEID EN HANDEL,

Gezien artikel 6 der Distributiewet 1916;

HEEFT GOEDGEVONDEN TE BEPALEN:

1º. dat met ingang van heden zal zijn verboden het inzouten van garnalen;
2º. dat van het sub 1 gesteld verbod, zoo noodig onder daarbij te stellen voorwaarden, ontheffing zal kunnen worden verleend, door den Directeur van het Rijkskantoor voor Visch te IJmuiden.

De Minister van Landbouw, Nijverheid en Handel,
Voor den Minister,
De Secretaris-Generaal,
VERSTEEG.

Aan
Heeren Burgemeesters. * Soort document: Een officiële circulaire of ministeriële beschikking, verzonden aan de burgemeesters van Nederland.
* Inhoud: Het document kondigt een direct verbod af op het inzouten van garnalen. Het draagt burgemeesters op om toe te zien op de naleving van dit verbod in hun gemeenten.
* Uitzonderingen: Er is een mogelijkheid tot ontheffing, maar deze macht ligt niet bij de lokale overheid, maar bij de Directeur van het 'Rijkskantoor voor Visch' in IJmuiden.
* Juridische basis: De beschikking is gestoeld op de Distributiewet van 1916, een noodwet die de overheid vergaande bevoegdheden gaf om de productie en distributie van goederen te reguleren tijdens de oorlogscrisis. Dit document stamt uit de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog (augustus 1918). Hoewel Nederland neutraal was, was de economische situatie precair door de Britse zeeblokkade en de onbeperkte duikbotenoorlog van Duitsland. Dit leidde tot enorme schaarste aan voedsel en brandstof.

De overheid greep onder de 'Distributiewet 1916' hard in op de markt. Het verbod op het inzouten van garnalen was waarschijnlijk bedoeld om te voorkomen dat garnalen (een belangrijke bron van proteïne) geconserveerd werden voor de export of speculatie. Door het inzouten te verbieden, bleven de garnalen 'vers' en moesten ze direct op de binnenlandse markt worden afgezet, wat hielp de nationale voedselvoorziening op peil te houden en de prijzen te beheersen. De oprichting van instanties zoals het 'Rijkskantoor voor Visch' typeert de bureaucratische 'crisis-organisatie' die Nederland in deze jaren kenmerkte.