Getypt afschrift van een officiële brief. 22 april 1918. W.F.G.L. Driessen, Regeringscommissaris belast met de Rijksgraanverzameling in Noord-Holland. De burgemeesters in de provincie Noord-Holland. [Handgeschreven linksboven:]
no 4578 M 1918

[Getypt:]
Afschrift.

Bureau van den Regeeringscommissaris in Noord-Holland belast met de Ryks-
graanverzameling.

Amsterdam, 22 April 1918.

No. 64 R. C.

In verband met de beschikking van Zyne Excellen-
tie den Minister van Landbouw, Nyverheid en Handel,
bepalende, dat door my alle kosten, vallende op inbe-
slagname van goederen, aan belanghebbenden in rekening
gebracht moeten worden, neem ik de vryheid U, ter wille
van een uniforme administratie op myn Bureau, te ver-
zoeken, de vracht van dergelyke goederen, vallende op
het vervoer naar de opslagplaatsen wel te willen voor-
schieten en deze by de uitbetaling der gelden aan de
houders dier goederen op de taxatiewaarde in mindering
te brengen.

De Regeeringscommissaris, belast met de
Ryksgraanverzameling in Noord-Holland,

get. W. F. G. L. Driessen.

[Handgeschreven linksonder:]
Aan de Heeren Burgemeesters
in Noord-Holland

[Stempel rechtsonder:]
GEMEENTE SECRETARIE
*
AFDEELING LEVENSMIDDELEN
[Centraal het wapen van Amsterdam] De kern van deze brief is een administratief verzoek van de provinciale Regeringscommissaris voor de Rijksgraanverzameling aan de lokale burgemeesters.

Op basis van een besluit van de Minister van Landbouw, Nijverheid en Handel moeten alle kosten die gepaard gaan met de inbeslagname van goederen (in dit geval graan) verhaald worden op de eigenaren ("belanghebbenden"). De Regeringscommissaris verzoekt de burgemeesters om de transportkosten (vracht) naar de centrale opslagplaatsen voor te schieten.

Wanneer de eigenaren later een vergoeding krijgen voor hun gevorderde graan (gebaseerd op een vooraf vastgestelde taxatiewaarde), moeten de gemeenten deze voorgeschoten vrachtkosten direct in mindering brengen op die uitbetaling. Het doel hiervan is het stroomlijnen van de administratie op het bureau van de commissaris. Dit document stamt uit april 1918, de laatste fase van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, werd het land zwaar getroffen door de oorlog, met name door de blokkades op zee die de import van voedsel nagenoeg stillegden.

Om hongersnood te voorkomen en de voedselvoorziening te beheersen, stelde de Nederlandse regering een streng distributiestelsel in. De "Rijksgraanverzameling" was een cruciaal onderdeel hiervan: boeren waren verplicht hun graan aan de overheid af te staan tegen vastgestelde prijzen, zodat het centraal verdeeld kon worden voor het bakken van brood (het bekende "regeringsbrood").

De brief illustreert de enorme bureaucratische druk en de financiële afwikkeling die bij deze grootschalige voedseldistributie kwam kijken. De stempel van de "Afdeeling Levensmiddelen" van de gemeente Amsterdam bevestigt dat dit afschrift werd verwerkt door de lokale instanties die verantwoordelijk waren voor de uitvoering van de distributiewetten. C. Gemeente Amsterdam