Officiële vergunning van de gemeente Amsterdam. 5 september 1918 (op basis van handgeschreven aantekening bovenaan). [Linksboven, gestempeld/getypt:]
No 4519 M. 1918.

[Rechtsboven, handgeschreven:]
5/9 op marktmeester v. af te leveren en terug
5/9

[Middenboven, potloodnotitie:]
boeken

[Linksmidden, getypt:]
№ 78 A.M.
[Gestempeld:] geb. Sp.

[Rechtsboven, stempel en handtekeningen:]
DE DIRECTEUR VAN
HET MARKTWEZEN
[Handtekening: O.H. Clau...]
Kennis genomen.
De Marktmeester
[Handtekening]

[Centraal:]
GEMEENTEWAPEN AMSTERDAM
BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN AMSTERDAM

Gezien een adres van Mejuffrouw R.Groen-Tonniger, wonende Jodenbreestraat 41, waarbij vergunning wordt verzocht tot het innemen eener vaste standplaats met een handkar ten verkoop van fruit, gedurende de maand September 1918 op den openbaren weg op de Plantage Muidergracht naast den achteruitgang van den tuin van het genootschap "Natura Artis Magistra";

Geven adressante te kennen, dat haar verzoek, tot wederopzeggens toe, wordt toegestaan, onder de volgende voorwaarden:
a. elke week moet aan den betrokken marktmeester f. 0.45 worden betaald;
b. boven de kar mag zich niets anders bevinden dan een zeil of een andere bedekking, van een afmeting niet grooter dan de oppervlakte van de kar;
c. het aanwezige zeil of de bedekking mag alleen aan de kar en niet, op welke wijze ook, aan de straat of anderszins worden vastgemaakt;
d. aan de kar mag zich geen omheining bevinden, hetzy van zeildoek, hetzy van getimmerte, zoodat het uitzicht boven, onder en langs de kar naar alle zyden vry blyve;
e. onder de kar of in de onmiddellyke nabyheid daarvan, mogen zich geen voorwerpen bevinden van welken aard ook;
f. de straat onder en in de nabyheid van de kar moet rein blyven;
g. deze vergunning is alleen geldig, wanneer de kwitantie van de loopende week kan worden getoond.

Deze vergunning zal dadelyk aan den Chef van de 1e. afdeeling der [tekst onderaan afgebroken] * Taal en Spelling: Het document is geschreven in een formele, ambtelijke stijl met de spelling van die tijd (bijv. "eener", "hetzy", "vry blyve", "nabyheid", "dadelyk"). Opvallend is het gebruik van de 'y' waar we nu 'ij' zouden gebruiken.
* Strikte Regulering: De vergunning bevat zeer specifieke eisen (a t/m g) om overlast te voorkomen. De nadruk ligt op mobiliteit (het moet een handkar blijven zonder vaste omheining) en de netheid van de openbare weg. Het uitzicht mag niet belemmerd worden, wat duidt op verkeersveiligheid of esthetische eisen in de Plantagebuurt.
* Financieel: De kosten voor de standplaats bedroegen 45 cent per week, wat in 1918 een aanzienlijk bedrag was voor een kleine straatverkoper, maar betaalbaar voor een zelfstandige.
* Administratief proces: De stempels en handtekeningen tonen de bureaucratische weg: van de centrale secretarie (Burgemeester en Wethouders) naar de Directeur van het Marktwezen en uiteindelijk de Marktmeester die toezicht hield op de uitvoering. * Historisch kader: September 1918 was de laatste fase van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, heerste er grote schaarste en economische malaise. Veel Amsterdammers probeerden via straathandel een inkomen te verwerven.
* Sociale geografie: De aanvraagster, Mejuffrouw Groen-Tonniger, woonde in de Jodenbreestraat, het hart van de toenmalige Joodse buurt. De achternaam Tonniger komt veelvuldig voor in de Joodse genealogie van Amsterdam.
* Locatie: De standplaats aan de Plantage Muidergracht bij de achteruitgang van Artis (Natura Artis Magistra) was een strategische plek. Bezoekers van de dierentuin vormden een ideale klandizie voor fruitverkopers.
* De rol van de vrouw: Het feit dat de vergunning op naam staat van een "mejuffrouw" getuigt van de economische zelfstandigheid van ongehuwde vrouwen in de lagere middenklasse van Amsterdam in die periode. O.H. Clau R. Groen Gemeente Amsterdam Marktwezen