Administratief bijblad/notitieblok (Alg. Zaken Model No. 14). April - juni 1941 (tijdens de Duitse bezetting van Nederland). [Stempel linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 53/17/1 1941
DOORGEZONDEN: 18/4 - '41.

[Linker/Midden kolom]
19 jaar
geb. 12 Juni 1921
nog thuis. Moeder Weduwe.
nog een broer thuis 23 jaar
die werkt bij Heimens glazenwasserij
moeder geniet geen steun.
Is overhaastig vertrokken
23/4-41 n. Duitsl.
[Paraaf]

[Rechterzijde]
opvragen en bericht
[Paraaf] 22/4-41
[In rode stift]: 53 / 17 / 25
22/4/41 WS

[Onderzijde]
H. is ook bij M. S. werkzaam.
[Paraaf]
opbergen
[Doorgestreepte regel]
Het verschaffen van overbruggingskaarten
m.i.v. 28 dezer tot nader order stopgezet 30-4-41 [Paraaf]

[Voetnoot links]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een administratief verslag betreffende een 19-jarige man (geboren in 1921) en zijn gezinssituatie in het voorjaar van 1941. Uit de aantekeningen blijkt dat de persoon in kwestie op 23 april 1941 "overhaastig" naar Duitsland is vertrokken. In deze fase van de oorlog gebeurde dit vaak in het kader van de (toen nog deels vrijwillige) arbeidsinzet.

De notities over de gezinssituatie — een weduwe als moeder die geen sociale steun ontvangt en een broer die als glazenwasser werkt — dienden waarschijnlijk om te bepalen of er sprake was van economische noodzaak of om de sociale achtergrond van de vertrekkende arbeider vast te leggen. De administratieve afwikkeling is zichtbaar onderaan: de verstrekking van "overbruggingskaarten" (tijdelijke distributiebonnen voor voedsel en goederen) wordt per 28 april stopgezet, aangezien de persoon niet langer in Nederland verblijft en dus geen aanspraak meer maakt op de lokale distributie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hielden Nederlandse instanties, zoals de distributiediensten en arbeidsbureaus, nauwgezet toezicht op de bewegingen van jonge mannen. Het document illustreert de bureaucratische controle in de bezettingsjaren: zodra iemand naar Duitsland vertrok voor werk, werd dit doorgegeven aan verschillende afdelingen om sociale uitkeringen of distributierechten direct te beëindigen. De term "overhaastig vertrokken" kan duiden op een plotselinge vlucht of een ongeplande aanmelding voor werk in Duitsland, wat voor de controlerende instanties reden was voor nader onderzoek ("opvragen en bericht"). M. No