Handgeschreven brief.
Origineel
Handgeschreven brief. 12 mei 1941. M. Visser, J.M. Kemperstraat 47 III, Amsterdam (West). [Linksboven:] No 53/30/1
[Middenboven:] 21/5 M. 1941
[Rechtsboven:] m: Th. Brouwer
Amsterdam 12 Mei 1941.
Geachte Heer
Ik heb van iemand vernomen, dat hij door
bemiddeling van u, in de gelegenheid is gesteld,
om op het marktterrein werkzaamheden te verrichte
om op zoo’n manier aan de kost te komen.
Ik ben als kostwinner voor mijn moeder aangewezen
wat voor een jongen van 22 jr. in zoo’n tijd geen
pretje is. Daarom ben ik zoo vrij geweest, om langs
deze weg, met u in aanraking te komen, voor het
krijgen van u vergunning.
Hopende iets van u te mogen ontvangen met
een gunstig inhoud, teeken ik
M. Visser
J.M. Kemperst. 47 III
A/dam (west)
[Rechtsonder:] 53 De brief is een verzoek om werk of een werkvergunning. De 22-jarige M. Visser schrijft aan een (niet bij naam genoemde) autoriteit omdat hij heeft gehoord dat deze persoon bemiddelt bij het verkrijgen van werk op het marktterrein.
De toon is beleefd en enigszins formeel, kenmerkend voor correspondentie met instanties in die tijd. De schrijver benadrukt zijn persoonlijke situatie: hij is de enige kostwinner voor zijn moeder. Dit argument wordt gebruikt om de urgentie van zijn verzoek te onderstrepen. Hij vraagt expliciet om een "vergunning" om werkzaamheden te mogen verrichten, wat wijst op de strikte regulering van arbeid op de Amsterdamse markten tijdens de bezetting.
Opvallend is de taal: "verrichte" mist de eind-n (een veelvoorkomende verschrijving) en hij gebruikt "u vergunning" in plaats van "uw vergunning", wat duidt op een schrijver uit de arbeidsklasse. De datum, 12 mei 1941, plaatst de brief precies één jaar na de Duitse inval in Nederland. De economische omstandigheden tijdens de bezetting waren zwaar. Er was sprake van toenemende schaarste, werkloosheid en strikte controle door zowel de bezetter als de gelijkgeschakelde Nederlandse overheden.
De J.M. Kemperstraat ligt in de Staatsliedenbuurt in Amsterdam-West, een typische volksbuurt uit die tijd. Voor een jonge man van 22 jaar was het in 1941 van cruciaal belang om legaal werk te hebben, niet alleen voor het inkomen om zijn gezin (in dit geval zijn moeder) te onderhouden, maar ook om mogelijke tewerkstelling in Duitsland (de Arbeitseinsatz) te ontlopen, hoewel de grootschalige razzia's hiervoor pas later in de oorlog zouden toenemen. Het "marktterrein" waarnaar verwezen wordt, betreft waarschijnlijk de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, die vlakbij de woning van de afzender lagen. J.M. Kemperst J.M. Kemperstraat M. Visser