Handgeschreven brief (solicitatie/verzoekschrift). 23 december 1941 (23-12-'41). W. J. Best, wonende aan de Dapperstraat 24 II, Amsterdam Oost. N° 53/118/1 M. 1941 29/12

23-12-'41

Wel Edel Heer. Directuer.

Mijnheer ik was op het kantoor geweest voor een kruierskaart. Omdat een kennis van mij die ook heeft en op het Terrein werkzaam is. Maar daar zeiden men mij, dat ik mij tot u moest wenden. Door een brief naar u te schrijven. Mijnheer ik ben Timmerman van mijn beroep, en ben thans verscheiden weken zonder werk. En vraag u hiermede zou voor mij ook die mogelijkheid bestaan, om door uw bemiddeling ook in het bezit te komen van zoo’n kaart. Om mij nuttig te maken in uw bedrijf, door het lossen van de schepen, of anderen werkzaamheden op het Terrein. Ik ben thans van alle middelen verstoken om mijn gezin te onderhouden. En ik ben zoo iemand - al zeg ik het zelf - die graag werkt, geen werk is mij te zwaar Mijnheer door een gunstig antwoord van u zal mijn gezin - thans zwaar gebukt gaande door mijn werkloosheid - weer opleven. Mijnheer hiermede zal ik de brief maar eindigen, ik zit al met spanning te wachten op uw antwoord

Uw dienstwillige dienaar

W. J. Best
Dapperstraat 24 II
A’dam
Oost De brief is een indringend verzoek van W. J. Best, een timmerman die door werkloosheid in grote financiële nood is geraakt. Hij vraagt om een "kruierskaart", een vergunning die nodig was om als los werkman of sjouwer (kruier) te mogen werken op een specifiek haventerrein of bij een overslagbedrijf.

De toon is uiterst beleefd en nederig ("Uw dienstwillige dienaar"), wat typerend is voor de formele correspondentie van die tijd, maar de wanhoop klinkt door in de beschrijving van zijn gezin dat "zwaar gebukt" gaat onder de situatie. Het handschrift is verzorgd en goed leesbaar, wat wijst op een zekere mate van scholing, ondanks de penibele situatie van de schrijver. De brief dateert van december 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economische omstandigheden waren zwaar; er was schaarste en de werkloosheid nam toe, zeker voor zelfstandige ambachtslieden zoals timmerlieden die afhankelijk waren van bouwprojecten die veelal stillagen.

De Dapperstraat in Amsterdam-Oost was een volksbuurt die in die periode zwaar getroffen werd door de crisis en de vervolgingen. Voor een werkloze arbeider was werk in de haven (het "lossen van de schepen") vaak een van de weinige resterende manieren om aan een inkomen te komen, mits men over de juiste papieren beschikte. De "kruierskaart" fungeerde hierbij als een soort werkvergunning binnen de gesloten hiërarchie van het havenbedrijf. J. Best