Archief 745
Inventaris 745-364
Pagina 141
Dossier 2A
Jaar 1941
Stadsarchief

Proces-verbaal (verhoor en afsluiting).

12 augustus 1941 ("12 Augustus 1900 een en veertig").

Origineel

Proces-verbaal (verhoor en afsluiting). 12 augustus 1941 ("12 Augustus 1900 een en veertig"). volgt verklaarde: "Hedenmorgen heb ik mij naar de Centrale Markt be-
geven om te zien of ik daar kon werken bij de "Aardappelen-Combinatie".
Er was echter niets voor mij te doen. Ik heb een groentewijk gehad in
het stadsdeel Noord te Amsterdam, doch deze is zoodanig verloopen,
dat ik daar niets meer mee kon verdienen. Daar ik tenslotte toch
niet zonder eenig inkomen kan, heb ik de drie manden en de twee kis-
ten, welke U mij vertoont (wij, verbalisanten, vertoonen aan Weller-
dieck de door ons in beslag genomen drie manden en twee kisten) van
de stapel ledige emballage, welke tegen nis 5 aan de voorzijde van
het hulpgebouw staat, weggenomen. Ik wilde deze kisten inleveren bij
Barend van Dijk op pier C van de Centrale Markt en het statiegeld
dat ik hiervoor zou ontvangen voor mijzelf behouden. Juist toen ik
dat wilde doen, werd ik door U staande gehouden. Ik had van niemand
toestemming gekregen deze drie manden en twee kisten weg te nemen,
noch daar op andere wijze over te beschikken. Ik weet, dat ik mij door
deze daad aan een strafbaar feit heb schuldig gemaakt."
Van de door ons in beslag genomen emballage hebben wij twee manden en
de twee kisten aan Paarlberg terug gegeven, doch één mand in beslag
gehouden. Deze zal door ons op wettige wijze worden gedeponeerd aan de
Griffie van de Arrondissements-Rechtbank te Amsterdam.
Na voorloopig door ons te zijn gehoord hebben wij Wellerdieck weer
heengezonden.
Tenslotte vermelden wij nog, dat door den controleur Boon van het
Marktwezen reeds eerder tegen Wellerdieck proces-verbaal is opge-
maakt eveneens terzake van diefstal van 10 ledige kisten, gepleegd
op 29 Januari 1941 op de Centrale Markt.
En hebben wij hiervan dit proces-verbaal op den door ons afgelegden
ambtseed, opgemaakt, geteekend en gesloten te Amsterdam, 12 Augustus
1900 een en veertig.

De Ambtenaren van het Marktwezen voornoemd:
1. [Handtekening: J. Hijmans]
J. HIJMANS
2. [Handtekening: B.P. Schulte]
B.P. SCHULTE

Gezien:
De Commissaris van Politie, Het document is een verslag van een bekentenis van een verdachte genaamd Wellerdieck. Hij is aangehouden op de Centrale Markt in Amsterdam wegens de diefstal van drie manden en twee kisten (emballage). Uit zijn verklaring blijkt een motief van armoede: zijn eerdere nering als groenteboer in Amsterdam-Noord leverde niets meer op, waardoor hij uit financiële nood besloot statiegeldmanden te ontvreemden.

De ambtenaren van het Marktwezen hebben de goederen deels teruggegeven aan de eigenaar (Paarlberg) en deels als bewijsmateriaal geconfisqueerd voor de rechtbank. Het document benadrukt dat Wellerdieck een recidivist is, aangezien hij in januari van hetzelfde jaar al eens was betrapt op een soortgelijk vergrijp. Dit document stamt uit augustus 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economische omstandigheden waren in deze periode zwaar door schaarste en distributiemaatregelen. Kleine criminaliteit uit noodzaak, zoals het stelen van emballage voor statiegeld, kwam vaker voor.

De "Centrale Markt" (de huidige Centrale Markthallen in West) was de spil van de voedselvoorziening in Amsterdam. Het feit dat het proces-verbaal is opgemaakt door ambtenaren van het "Marktwezen" en niet direct door de reguliere staatspolitie, duidt op de specifieke handhaving en controle die binnen de marktterreinen gold. De spelling is conform de toen geldende spelling-Marchant (met "zoodanig", "geleverd aan den" etc.).

Samenvatting

Het document is een verslag van een bekentenis van een verdachte genaamd Wellerdieck. Hij is aangehouden op de Centrale Markt in Amsterdam wegens de diefstal van drie manden en twee kisten (emballage). Uit zijn verklaring blijkt een motief van armoede: zijn eerdere nering als groenteboer in Amsterdam-Noord leverde niets meer op, waardoor hij uit financiële nood besloot statiegeldmanden te ontvreemden.

De ambtenaren van het Marktwezen hebben de goederen deels teruggegeven aan de eigenaar (Paarlberg) en deels als bewijsmateriaal geconfisqueerd voor de rechtbank. Het document benadrukt dat Wellerdieck een recidivist is, aangezien hij in januari van hetzelfde jaar al eens was betrapt op een soortgelijk vergrijp.

Historische Context

Dit document stamt uit augustus 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economische omstandigheden waren in deze periode zwaar door schaarste en distributiemaatregelen. Kleine criminaliteit uit noodzaak, zoals het stelen van emballage voor statiegeld, kwam vaker voor.

De "Centrale Markt" (de huidige Centrale Markthallen in West) was de spil van de voedselvoorziening in Amsterdam. Het feit dat het proces-verbaal is opgemaakt door ambtenaren van het "Marktwezen" en niet direct door de reguliere staatspolitie, duidt op de specifieke handhaving en controle die binnen de marktterreinen gold. De spelling is conform de toen geldende spelling-Marchant (met "zoodanig", "geleverd aan den" etc.).

Locaties

Amsterdam Centrale Markt.

Gerelateerde Documenten 6