Officieel rapport/dienstbrief betreffende een diefstal. 1 oktober 1941 (met latere kanttekening van 25 oktober 1941). Controleur van het Marktwezen (ondertekend door F. Feltham/Elthout). [Getypte tekst]

Op welke wijze mijn opdrachtgever in het bezit was gekomen van de kar met kisten weet ik niet. In het geval zooals zich dit heeft voorgedaan heb ik niets verdachts gezien." Met Gijzen heb ik, rapporteur, mij hierna naar de karrenloods van Van der Berg begeven en hem de handkar welke door Robbé was vermist laten zien. Gijzen herkende toen deze kar als dezelfde, welke hij op Zaterdag 27 September, geladen met kisten van zijn opdrachtgever had meege-krgen. Met betrekking tot Gijzen, is mij nog gebleken, dat hij, hoewel nog nimmer een strafrechtelijke vervolging tegen hem werd ingesteld, een zeer onbetrouwbaar persoon is, die vooral bij zijn vroegere werkgevers slecht staat aangeschreven. Ik acht het dan ook niet uitgesloten, dat het verhaal van den onbekenden een verzinsel van hem is. Waar door Robbé van dit geval aangifte is gedaan zal door mij tegen Gijzen proces verbaal worden opgemaakt als verdacht van diefstal en tegen Tuin terzake medeplichtigheid aan dien diefstal.
Gijzen bleek niet in het bezit te zijn van een toegangskaart voor de Centrale Markt. De kaart van Tuin gaat hierbij. In overleg met de Politie van het Bureau Admiraal de Ruyterweg, heb ik Gijzen later weer heengezonden.

                                      Amsterdam 1 October 1941
                                      Controleur,

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

[Handgeschreven elementen]

(Linksboven de adressering een handtekening, mogelijk: Joosten)
(In het midden schuin omhoog geschreven: Mr. Brauns ter kennisn. met een pijl naar beneden)
(Rechtsonder de functietitel de handtekening van de controleur: F. Feltham)

(Onderaan het document in een ander handschrift:)
Tuin ontv. kaart terug. Afwachten uitspraak rechtbank.
Gijzen heeft geen toegang bew.
25-10-41
ev opbergen Het document betreft een intern rapport over een onderzoek naar de vermissing en vermoedelijke diefstal van een handkar met kisten op de Centrale Markt in Amsterdam.

• Incident: Op zaterdag 27 september 1941 is een handkar van een zekere Robbé ontvreemd.
• Verdachten: Gijzen wordt aangewezen als hoofverdachte van diefstal; hij claimt de kar te hebben gekregen van een "onbekende opdrachtgever", wat door de controleur als ongeloofwaardig wordt beschouwd. Tuin wordt verdacht van medeplichtigheid.
• Maatregelen: Er is proces-verbaal opgemaakt in samenwerking met de politie van Bureau Admiraal de Ruyterweg. Toegangskaarten voor de markt zijn ingehouden.
• Afhandeling: Uit de kanttekening van 25 oktober blijkt dat Tuin zijn kaart terugkrijgt in afwachting van het proces. Gijzen blijft de toegang ontzegd. Het dossier wordt hierna gearchiveerd ("opbergen").

Opvallend is de morele beoordeling door de controleur; hij kwalificeert Gijzen expliciet als een "zeer onbetrouwbaar persoon" op basis van inlichtingen bij vorige werkgevers, wat in die tijd een gangbare manier was om de geloofwaardigheid van een getuigenis of verklaring te wegen. Dit document dateert uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam was in die tijd een streng gereguleerde plek, essentieel voor de voedseldistributie. Het "Marktwezen" was de gemeentelijke dienst die belast was met het beheer en toezicht.

Diefstal van transportmiddelen zoals handkarren was een serieuze zaak, omdat deze essentieel waren voor de dagelijkse handel en moeilijk te vervangen. De betrokkenheid van de politie van het Bureau Admiraal de Ruyterweg (gelegen in Amsterdam-West, nabij de markthallen) onderstreept de ernst van de zaak. Het document geeft een inkijkje in de dagelijkse ordehandhaving en de bureaucratische strengheid binnen de Amsterdamse marktstructuur in oorlogstijd. F. Feltham Marktwezen Politie