Proces-verbaal (pagina 2). 12 december 1941 ("1900 eenenveertig"). -2-

ouders zeggen, dat ik ze gekocht had. Het geld, dat ik van mijn ouders
hiervoor zou trachten te krijgen, zou ik dan met Schuleijn deelen. Wij
begaven ons nu naar de aardappelen-zijde van de Centrale Markt met een
drie-wielige bakfiets, welke Schuleijn bij zich had, gingen hiermede
staan tusschen het Halgebouw en een konvooi spoorwagons, hetwelk stond
aan deze zijde van de Hal. Terwijl ik bij de drie-wielige bakfiets op
den uitkijk bleef staan, kroop Schuleijn tot twee maal toe onder een
der wagons door en nam tot tweemaal toe een zak aardappelen weg van
een partij, welke aan de andere zijde van dezen wagon lag. Deze aard-
appelen laadde hij op de drie-wielige bakfiets, waarna hij zich hiermede
verwijderde en ik hem volgde. Al spoedig werden wij door U aangehouden
op het marktterrein."

Hierna hoorde ik, verbalisant, een mij bekend persoon, die mij
desgevraagd opgaf te zijn genaamd: Teun Dekker, oud 55 jaar, groot-
handelaar in aardappelen en aangesloten bij de "Amsterdamsche Combinatie
van Aardappelengrossiers", wonende Admiraal de Ruyterweg 467 te Amster-
dam-West. Ik verbalisant, vertoonde aan Dekker de partij zakken aard-
appelen, waarvan Schuleijn twee zakken had weggenomen en verklaarde
Dekker mij, dat deze partij toebehoorde aan de Amsterdamsche Combinatie
van Aardappelengrossiers. Bij het natellen van deze partij bleek hem,
dat er twee zakken van verdwenen waren. Nadat ik Dekker in kennis had
gesteld van hetgeen ik gezien had en hem Schuleijn had vertoond, ver-
klaarde Dekker, die voor deze partij aardappelen verantwoordelijk was,
aan Schuleijn geen toestemming te hebben gegeven om hiervan twee zak-
ken met aardappelen weg te nemen, of daar op andere wijze over te be-
schikken. De door mij inbeslaggenomen aardappelen heb ik aan Dekker
teruggegeven, doch de ledige zakken inbeslaggehouden. Deze zullen door
mij op wettige wijze worden gedeponeerd aan de Griffie van de Arrondis-
sements Rechtbank te Amsterdam. Na voorloopig door mij te zijn gehoord,
heb ik Schuleijn en Assink heengezonden.

En heb ik hiervan, op den door mij afgelegden ambtseed, dit
proces-verbaal opgemaakt, geteekend en gesloten te Amsterdam
12 December 1900 eenenveertig.

De Ambtenaar bij het Marktwezen,
[Handtekening: M.C. Groot]
(M.C. Groot)

Gezien:
De Commissaris, Dit document is de tweede pagina van een officieel proces-verbaal. Het bevat de verklaring van de verbalisant (de ambtenaar M.C. Groot) over een diefstal van aardappelen op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam.

De tekst beschrijft de werkwijze van de verdachte (Schuleijn): hij kroop onder spoorwagons door om zakken aardappelen te stelen terwijl een medeplichtige op de uitkijk stond. De aardappelen werden geladen op een bakfiets. De eigenaar van de partij, de groothandelaar Teun Dekker, bevestigt dat de zakken zonder toestemming zijn weggenomen. Opvallend is dat de aardappelen direct werden teruggegeven aan de eigenaar, maar dat de lege zakken als bewijsstukken voor de rechtbank werden gehouden. De verdachten werden na verhoor voorlopig heengezonden. Het document dateert uit december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van groeiende voedselschaarste en een streng distributiesysteem. Aardappelen waren een essentieel volksvoedsel. Diefstal op de Centrale Markt, het hart van de Amsterdamse voedselvoorziening, was dan ook een ernstige zaak. De "Amsterdamsche Combinatie van Aardappelengrossiers" was een officieel orgaan dat de handel in deze sector reguleerde onder toezicht van de autoriteiten. Dit proces-verbaal illustreert de dagelijkse criminaliteit die voortvloeide uit de oorlogsomstandigheden en de nauwkeurige wijze waarop de marktpolitie dergelijke vergrijpen administreerde.