Ambtsverslag / Rapportage. 18 november 1941. [Getypte tekst]

R A P P O R T

Door grossier C. de Mooy, huurder van pakhuis D.19, werd mij medegedeeld, dat zijn knecht G. van Mourik, eenige weken geleden 40 ledige kisten van hem had weggenomen en ingeleverd bij Barend van Dijk. Het was de Mooy gelukt het geld nog te achterhalen. Van dit geval heeft hij toen geen aangifte gedaan. Op Vrijdag 14 November j.l. betrapte hij Mourik weer, juist toen deze een zak met circa 7 K.G. meenam. Ook hiervan wilde de Mooy geen aangifte doen, doch heeft hij Mourik terstond uit zijn dienst ontslagen. Hiervan wenschte hij evenwel mededeeling te doen teneinde [doorgehaald: voorko] m. dit ontslag geen moeilijkheden te ondervinden.
Naar aanleiding van deze gevallen hoorde ik, rapporteur, genoemden van Mourik en bevestigde hij mij, hetgeen door de Mooy was verklaard.
Toegangskaart voor de Centrale Markt van Mourik gaat hierbij.

Amsterdam 18 November 1941
controleur,

[Handtekening: F. Elhorst]

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

[Handgeschreven toevoegingen en stempels]
* Margenoot midden-links: Uien (geschreven bij de "7 K.G.")
* Links in rood potlood: 14 dagen + ontzeg v/h jaar
* Paars stempel onderaan: N° 77/80/1 M. 1941 19/11
* Rood cijferstempel (midden): 77/80/2
* Aantekeningen onderaan in rood/potlood:
* 20/11/41 M8
* 21/11/41 77/80/3 [...] i.v.m. diefstal ledige kist en 7 kg. uien.
* Blanco strafregister Dit document is een formeel rapport van een controleur van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De strekking is een melding van verduistering en diefstal door een werknemer (knecht) op het terrein van de Centrale Markt. De werknemer, G. van Mourik, heeft eerst 40 lege kisten ontvreemd en later een zak met 7 kilogram uien. Hoewel de werkgever (De Mooy) in eerste instantie geen aangifte deed, leidde de tweede betrapping tot onmiddellijk ontslag.

Het rapport dient een tweeledig administratief doel:
1. Juridische indekking: De werkgever meldt het ontslag aan de autoriteiten om "geen moeilijkheden te ondervinden", wat wijst op de strikte regulering van arbeidsverhoudingen en marktorde in die tijd.
2. Sanctie: De toegangskaart van de werknemer wordt ingenomen. De handgeschreven rode notitie "ontzeg v/h jaar" geeft aan dat Van Mourik voor een jaar van het marktterrein verbannen werd, een zware sanctie aangezien dit hem zijn broodwinning ontnam. Het rapport dateert uit november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en een bloeiende zwarte markt. Producten zoals uien en zelfs lege verpakkingsmaterialen (kisten) waren schaars en vertegenwoordigden een aanzienlijke waarde.

De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren het distributiecentrum voor de voedselvoorziening van Amsterdam. Vanwege de distributie en schaarste stond het terrein onder streng toezicht van de gemeente en de bezetter. Diefstal op de markt werd daarom niet alleen als een privaat geschil tussen werkgever en werknemer gezien, maar als een vergrijp tegen de geordende voedselvoorziening. De vermelding "Blanco strafregister" suggereert dat de autoriteiten onderzochten of de dader een recidivist was voordat de definitieve sanctie werd opgelegd. C. de Mooy F. Elhorst G. van Mourik Gemeente Amsterdam Marktwezen