Handgeschreven rapportage over een ordeverstoring en kaartmisbruik. 22 november 1941. Rapport: Amsterdam 22.11.'41.
№ 77/05/2 M. 1941 26/11

Hedenmorgen ± 8.30 zag ondergetekende dat
een mij onbekend persoon iets door het hek
aan de „bloemenkant” overgaf aan een buiten-
staand persoon. Op mijn vraag aan eerstgenoemde
wat hij daar deed kreeg ik een ontwijkend antwoord.
Ik vroeg hem mij zijn toegangskaart even te
laten zien deze kon hij mij niet toonen.
Daarom had ik het vermoeden dat het zijn
toegangskaart was geweest dien hij had afgegeven.
Ik heb hem daarna medegenomen naar het
uitgangshek en hem overgegeven aan den heer
Joghems. Deze vroeg in mijn bijzijn z’n naam
welke hij absoluut weigerde op te geven.
Daarna werd assistentie ingeroepen v. d. Politie.
Aan de Politie gaf hij op genaamd te zijn B.M. SPAAN.
Intusschen was nu ook de werkelijke kaarthouder
op de C.M. gekomen, en voegde zich bij zijn broer.
Waarop den Hr. Joghems zijn kaart vroeg ook hij
weigerde absoluut zijn kaart af te geven. Eindelijk
na lang praten en met assistentie van de Politie gaf
hij zijn kaart af. Kooper B. SPAAN. Beg: № 300.
In de loop der onderhandelingen (zoovert sprakzaam was) moest de broer
met geweld verwijderd worden hetgeen gepaard
ging met een oorveeg door de Politie uitgedeeld.
Hierbij de kaart van B Spaan, welke dus zijn
kaart had uitgeleend. Ik verzoek u B Spaan te doen straffen.

[Linksonder:]
den heer
Bedrijfchef VS

Rapporteur J. Th. de Vries [onleesbare paraaf] Het document is een zakelijk verslag van een incident betreffende de handhaving van de toegangsregels op een bewaakt terrein, aangeduid als "C.M." (Centrale Markt) in Amsterdam. De rapporteur beschrijft hoe hij een man (B.M. Spaan) betrapt op het doorgeven van een toegangsbewijs door een hek aan iemand buiten het terrein.

De situatie escaleert wanneer zowel de fraudeur als de rechtmatige kaarthouder (zijn broer, koper B. Spaan) weigeren mee te werken of de kaart af te staan. De politie moet eraan te pas komen om de orde te herstellen, waarbij fysiek geweld wordt gebruikt ("een oorveeg door de Politie uitgedeeld"). De rapporteur sluit af met een dringend verzoek aan de bedrijfschef om de kaarthouder te sanctioneren voor het uitlenen van zijn bewijs. De paarse onderstrepingen zijn vermoedelijk later aangebracht door een controleur of archivaris om de kerngegevens (namen en nummers) te markeren. Dit rapport is opgesteld in november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de controle op distributie, handel en toegang tot markten extreem streng vanwege de schaarste en de invoering van distributiestelsels. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening, waar toegang strikt was voorbehouden aan geregistreerde handelaren (kopers).

Het uitlenen van een toegangskaart werd gezien als een ernstige overtreding, omdat dit illegale handel buiten de officiële kanalen om ("zwarte handel") kon faciliteren. De hardhandige reactie van de politie (de "oorveeg") is typerend voor het grimmige en autoritaire klimaat van die oorlogsjaren. De afkorting "VS" bij de bedrijfschef zou kunnen verwijzen naar 'Voedselvoorziening' of een specifieke sectorale afkorting. B. Spaan B.M. Spaan J. Th Politie