Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en parafen. 13 december 1941. De Controleur J.N.P. Boon. Den Heer Bedrijfschef Centrale Markt (Amsterdam). [Getypte tekst]

in zyn bezit. Deze F. 35.-. heeft hy my ter hand gesteld
en zyn door my in beslag genomen. Ik heb hiervoor een ont-
vangstbewys afgegeven.
Scheltus heeft zich bereid verklaard aan Looyen het ontbrekende
bedrag groot F. 45.-. te vergoeden.
Aangezien de koopers Scheltus en L.C.Kalshoven onder den daar-
voor vastgestelden prys gekocht hebben, de prys is ± 16 cent
per stuk, terwyk zy slechts F.0.10. betaald hebben, heb ik
rapporteur dezen personen een P.v.B. xxx wegens heling aan-
gezegd. Aan G.P.Kalshoven heb ik een P.v.B. wegens diefstal
aangezegd. F. Looyen doet aangifte van dezen diefstal.

Amsterdam den 13 Dec.1941
De Controleur
J.N.P.Boon.
[Handgeschreven handtekening: JNP Boon]

[Handgeschreven annotaties]

(In groene inkt, bovenaan): heling
(In zwart/blauwe inkt, midden): Scheltus, L.C.Kalshoven en G.P.Kalshoven hebben een blanco strafregister. [doorgehaald met rode en groene strepen]
(In groene inkt, rechts van bovenstaande zin): diefstal
(In rode inkt, linker marge): 77/95/2 / 3 / 4
(In groene inkt, midden): p.v.b.
(In groene inkt, midden): 14 dagen min.
(In groene inkt, midden): + voorstel Boon
(In zwart/blauwe inkt, rechts): Vrijdag, 22 Dec.
(In zwart/blauwe inkt, onderaan annotaties): 19/12/41 [paraaf, mogelijk 'HE']

[Getypte tekst onderaan]

Den Heer Bedryfschef
Centrale Markt. Dit document is een intern verslag van een controleur van de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een diefstal waarbij G.P. Kalshoven wordt beschuldigd van het ontvreemden van goederen, terwijl Scheltus en L.C. Kalshoven worden beschuldigd van heling.

De bewijsvoering voor heling is gebaseerd op de prijs: de kopers betaalden slechts 10 cent per stuk, terwijl de vastgestelde marktprijs rond de 16 cent lag. Het feit dat zij aanzienlijk onder de marktprijs kochten, werd destijds (en ook nu nog) gezien als een indicatie dat men wist of had moeten vermoeden dat de goederen van diefstal afkomstig waren.

De handgeschreven aantekeningen tonen de administratieve afhandeling en de voorgestelde strafmaat. Er wordt vermeld dat de verdachten een blanco strafregister hebben, maar desondanks wordt er gesproken over een straf van minimaal 14 dagen ("14 dagen min."). De afkorting "P.v.B." staat voor Proces-Verbaal. Het document dateert uit december 1941, een periode waarin Nederland bezet was door nazi-Duitsland. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening. Vanwege de oorlogsschaarste waren er strikte prijsbeheersingsmaatregelen en distributieregels van kracht.

Diefstal en zwarte handel (waaronder heling van goederen die buiten de officiële kanalen om werden verkocht) werden door de autoriteiten zeer streng aangepakt om de gecontroleerde distributie van schaarse goederen te waarborgen. De vermelding van prijzen in centen en bedragen in Guldens (F.) geeft een inkijkje in de economische waarde van goederen in die tijd. De snelle afhandeling (rapport op de 13e, besluitvorming/notitie op de 19e en een datum van de 22e) wijst op een efficiënt maar streng disciplinair systeem binnen de marktorganisatie.