Dienstbrief / Circulaire 27 maart 1941 De Stadsingenieur, tevens Voorzitter Kleine Benzinecommissie (E.W. Heemskerk) Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven Dienst
der
PUBLIEKE WERKEN

S.I. 1959/111 B II

Amsterdam, 27 Maart 1941.

Nº 100/3/6 M.1941 20/3

Aan Heeren Hoofden van
Diensten en Bedrijven.

[Handgeschreven toevoeging rechtsboven: m. W. Th. Jonkman]

Hiermede verzoek ik U, mij de onderstaande gegevens te willen verstrekken:

1. de totale hoeveelheid benzine, welke bij Uw Dienst/Bedrijf aanwezig was op 1 April 1941 des morgens voor den aanvang van den dienst (hoeveelheid in tanks van auto's, motorfietsen, vaartuigen e.d. niet medegerekend).

2. de hoeveelheid benzine, welke op dat tijdstip was geblokkeerd, hetzij door den Regeeringscommissaris voor Amsterdam, of door het Gemeentelijk Materialenbureau.

3. de hoeveelheid benzine, waarvoor reeds bestelbonnen resp. couponkaarten bij de Bataafsche Import Mij. N.V. zijn ingeleverd, doch welke hoeveelheid op 1 April des morgens nog niet is betrokken.

. Opgave van de eventueel van Rijkswege verzegelde hoeveelheid benzine is niet noodig.

Uw opgave zie ik gaarne uiterlijk Donderdag 3 April a.s. tegemoet.

Ten slotte verzoek ik U, althans voor zoover U rechtstreeks van de Bataafsche Import Mij. het verzoek daartoe hebt ontvangen, de door deze gevraagde gegevens, voor elke brandstofpomp afzonderlijk, uiterlijk op den 3den en den 18den van elke maand aan mij te willen opgeven op de daarvoor bestemde formulieren. Mijnerzijds zal dan voor doorzending worden zorggedragen.

P

De Stadsingenieur
Voorzitter Kleine Benzinecommissie.

[Handtekening: E.W. Heemskerk]

loo * Taal en Spelling: Het document is geschreven in het Nederlands met de toenmalige officiële spelling (vóór de hervorming van 1947), gekenmerkt door het gebruik van de buigings-n ("den dienst", "den 3den") en oude spellingvormen zoals "Heeren", "noodig" en "hooveelheid".
* Inhoud: De brief is een dwingend verzoek aan hoofden van gemeentelijke diensten om exacte voorraadgegevens van brandstof door te geven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen vrije voorraad, geblokkeerde voorraad (door de Regeringscommissaris of het Materialenbureau) en reeds bestelde maar nog niet geleverde benzine. Tevens wordt een periodieke rapportageplicht (tweemaal per maand) ingesteld voor brandstofpompen.
* Organisaties:
* Kleine Benzinecommissie: Een specifiek orgaan binnen de gemeente dat verantwoordelijk was voor de rantsoenering en distributie van brandstof.
* Bataafsche Import Mij. N.V.: De toenmalige naam van Shell in Nederland, de voornaamste brandstofleverancier.
* Regeringscommissaris voor Amsterdam: Een functie die tijdens de bezetting cruciaal was voor het toezicht op het gemeentebestuur. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (maart 1941). De schaarste aan grondstoffen en brandstoffen was in deze fase van de oorlog al zeer nijpend. De bezetter had strikte controles ingevoerd op alle strategische voorraden.

De oprichting van instanties zoals de "Kleine Benzinecommissie" en het "Gemeentelijk Materialenbureau" getuigt van de bureaucratische inspanningen om de resterende middelen zo efficiënt mogelijk te verdelen over vitale diensten (zoals politie, brandweer en vuilnisophaal). De datum, 27 maart 1941, valt kort na de Februaristaking, een periode waarin de Duitse controle op het Amsterdamse stadsbestuur en de distributiesystemen werd aangescherpt. Het document illustreert de dagelijkse administratieve realiteit van schaarste en controle onder bezettingsomstandigheden. * Kleine Benzinecommissie: Een specifiek orgaan binnen de gemeente dat verantwoordelijk was voor de rantsoenering en distributie van brandstof.