Handgeschreven brief/memo.
Origineel
Handgeschreven brief/memo. 17 april (jaar onbekend in hoofdtekst, maar blauwe aantekening vermeldt 12-5-42). Onbekend (waarschijnlijk een afdelingshoofd of functionaris binnen de gemeente Leiden). De Heer Directeur van de Stedelijke Bureaus Leiden en de Stichting W.H.N. (Winterhulp Nederland). [Rood potlood:] I/29/217
[Rechtsboven:]
Den Heer Directeur Th. Stedelijke
Bureaus Leiden en de Stichting
W.H.N.
[Hoofdtekst:]
Naar aanleiding van de circulaire
van den Burgemeester van Leiden d.d. 17 April
j.l., doe ik U onderstaand opgave toe-
komen van personeel, dat zich als lid van
den Nederlandsche Volksdienst wenscht op
te geven. Lod. Tripstr 24.
Middenweg 20b bv. [Rechts:] G. v. W.
J.A.F. Jagers, Potgieterlaan 10.
Bijdrage: f 0.50 per maand.
[Linksonder met plus-teken:]
+ J.S.G. - J. Bergmans
bijdrage f 1.-
[In blauw potlood/inkt, omcirkeld:]
Heeft geheele personeel circulaire
onder oogen gehad? Zo ja, zie notitie
12-5-42 op brief. Gz. * Onderwerp: De brief betreft de aanmelding van personeelsleden voor de "Nederlandsche Volksdienst" (NVD). Dit gebeurt naar aanleiding van een officieel schrijven (circulaire) van de burgemeester van Leiden.
* Personen: Er worden twee specifieke namen genoemd met hun adressen en maandelijkse contributie: J.A.F. Jagers (f 0,50) en J. Bergmans (f 1,00).
* Organisaties: De brief is gericht aan de directeur van de "Stedelijke Bureaus" en de "Stichting W.H.N." (Winterhulp Nederland). De NVD en WHN waren nationaalsocialistische mantelorganisaties.
* Administratieve controle: De blauwe aantekening rechtsonder is een controlevraag van een superieur of archivaris, die vraagt of het voltallige personeel de circulaire wel heeft gezien, met een verwijzing naar een notitie van 12 mei 1942. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De Nederlandsche Volksdienst (NVD) werd in juli 1941 door de bezetter opgericht om alle bestaande particuliere liefdadigheidsinstellingen te vervangen door één nationaalsocialistisch instituut. De Winterhulp Nederland (WHN) was een nauw verwante organisatie die zich richtte op materiële hulpverlening in de wintermaanden.
Tijdens de bezetting werden ambtenaren en personeel van gemeentelijke instanties vaak onder druk gezet om lid te worden van deze organisaties of er financieel aan bij te dragen. De "circulaire van de Burgemeester" wijst op een formele instructie vanuit het gemeentebestuur (dat destijds onder toezicht van de bezetter stond of bestuurd werd door een NSB-burgemeester) om personeel te werven. Dit document is een direct bewijs van de gelijkschakeling (Gleichschaltung) van het maatschappelijk middenveld en de lokale overheid tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er worden twee specifieke namen genoemd met hun adressen en maandelijkse contributie: J.A.F. Jagers (f 0 50) en J. Bergmans (f 1 00). De brief is gericht aan de directeur van de "Stedelijke Bureaus" en de "Stichting W.H.N." (Winterhulp Nederland). De NVD en WHN waren nationaalsocialistische mantelorganisaties.