Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 9 november 1942. J. G. Thiry, Groentenhandelaar (Willem de Zwijgerlaan 189, Amsterdam). De Directeur van de Centrale Markthallen, Jan van Galenstraat, Amsterdam-W. [Briefhoofd]
J. G. THIRY
GROENTENHANDELAAR
Privé-adres:
WILLEM DE ZWIJGERLAAN 189
Telefoon 22986 – Postgiro 453240

AMSTERDAM-Z., 9 November 1942.

[Handgeschreven rechtsboven]
ni [onleesbaar/paraaf]

[Adresing]
Aan den Heer Directeur van de Centrale Markthallen.
Jan van Galenstraat.
AMSTERDAM - W.

[Stempel linksboven]
№ 1/83/1 M. 1942 //

[Inhoud]
Weledele Heer,

Door deze verzoek ik beleefd uw aandacht voor het volgende.

Als groenten-kleinhandelaar heb ik mijn zaak gevestigd in de volksbuurt v.d. Helstplein alhier. De omzet in genoemde zaak bedraagt circa F. 1.000.-- per week.

Mijn personeel bestond uit mijn zuster en twee knechts. Voor enige maanden verliet mijn zuster de zaak daar zij in het huwelijk trad en circa vier weken geleden zeide ook één van mijn knechts de dienst op, waardoor zich de moeilijkheden nog meer vergrootte en thans ontving mijn laatste knecht, J. Hippe – Ceintuurbaan 51 huis, die tevens met het inkopen ook belast is, een aanzegging voor de arbeid in Duitsland.
Daar ik bij diverse instanties gepoogd heb hiervoor een remplaçant te vinden, doch daar dit geen resultaat heeft opgeleverd verzoek ik U beleefd doch dringend voor laatstbedoelden knecht vrijstelling voor de arbeid in Duitsland te krijgen, daar genoemd persoon onmogelijk gemist kan worden.

[Handgeschreven bij laatste alinea]
↓ Bemiddelaar Koemans

Hopende dat dit schrijven er toe moge bijdragen een gunstig resultaat te verkrijgen, zo verblijf ik met de meeste

H O O G A C H T I N G

[Handtekening]
J. G. Thiry

[Handgeschreven linksonder]
An den
der
Leiter Deutsche Dienststelle
Gew. Arb. Bureau
Amsterdam

Schriftelijk aan bovenstaand
adres de bezwaren kenbaar
maken & om vrijstelling vragen

[Handgeschreven rechtsonder]
Koemans
op 17/11/42 langs om de betreffende
zaak afgeven.

K 316 * Kernboodschap: De Amsterdamse groentenhandelaar J.G. Thiry verzoekt de directeur van de Centrale Markthallen om bemiddeling bij het verkrijgen van een vrijstelling (Ausstellung) voor zijn laatste werknemer, J. Hippe. Hippe heeft een oproep gekregen voor de Arbeitseinsatz in Duitsland.
* Argumentatie: Thiry voert aan dat zijn zaak (omzet 1000 gulden per week) onmogelijk kan voortbestaan zonder deze werknemer, aangezien zijn zus en een andere knecht al eerder zijn vertrokken. Hij benadrukt dat hij tevergeefs naar een vervanger (remplaçant) heeft gezocht.
* Ambtelijke verwerking: De brief bevat belangrijke marginalia. De naam "Koemans" verschijnt als bemiddelaar. Er is een instructie bijgeschreven om schriftelijk bezwaar aan te tekenen bij de "Leiter Deutsche Dienststelle" via het "Gew. Arb. Bureau" (Gewestelijk Arbeidsbureau) in Amsterdam. Dit toont de bureaucratische weg die men moest bewandelen om onder dwangarbeid uit te komen. Dit document is een direct bewijsstuk van de effecten van de Duitse bezetting op het midden- en kleinbedrijf in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 werd de druk op de Nederlandse arbeidsmarkt door de bezetter opgevoerd om mannen in te zetten voor de Duitse oorlogsindustrie (Arbeitseinsatz).

De locatie van de zaak (Helstplein, in de Pijp) duidt op een winkel in een dichtbevolkte Amsterdamse volksbuurt. De Centrale Markthallen speelden een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad; Thiry hoopte waarschijnlijk dat de directeur van de Markthallen genoeg invloed had bij de Duitse instanties om zijn personeelslid als 'onmisbaar' voor de voedseldistributie aan te merken. De handgeschreven aantekeningen dateren van kort na de brief (17 november 1942), wat wijst op een snelle ambtelijke reactie in een poging de winkel open te houden. G. Thiry J. Hippe J.G. Thiry