Officieel pamflet / Instructieblad.
Origineel
Officieel pamflet / Instructieblad. [Afbeelding: Wapen van Amsterdam]
LUCHTBESCHERMING CENTRALE MARKT.
Aan alle bezoekers der Centrale Markt.
Het loeien van de sirene is een waarschuwing dat het gevaar voor een luchtaanval dreigend is.
In het belang van eigen veiligheid dient men dan zijn goederen, materialen enz. in den steek te laten en ten spoedigste dekking te zoeken in de schuilplaats, welke het dichtst is gelegen bij de plaats, waar men zich op het oogenblik van de waarschuwing bevindt.
Het is noodzakelijk :
a. Dat men zich te voren reeds geheel op de hoogte stelt, welke de dichtstbij gelegen schuilplaatsen voor de verschillende marktgedeelten zijn en waar de ingangen daarvan zijn.
De ingangen zijn gemerkt met blauwen cirkel.
b. Dat men tijdens het verkeeren op de markt er voortdurend rekening mee houdt, dat elk oogenblik het alarmsignaal (sirene) kan worden gegeven, dat wil zeggen, dat men zorgt op ieder oogenblik te weten waarheen men zich precies begeven moet zoodra het alarmsignaal klinkt.
c. Dat men zich op het eerste alarm spoedig, doch zoo rustig mogelijk naar de schuilplaats begeeft, dus zonder wagens, goederen, enz. op zij te werpen, waardoor de doortocht voor anderen zou worden belemmerd.
d. Dat men zich in de schuilgelegenheden geheel gedraagt naar de aanwijzingen van de daar aanwezige schuilplaatsleiders.
De schuilplaatsen zijn : de bovenverdiepingen van de pakhuizen A, B, C, E, hal (Oost- en Westzijde), de ruimten in de hal onder de veilingtribunes, de kelder onder het café Marcanti (ingangs... [tekst afgesneden] * Taalgebruik: Het document hanteert de formele spelling van voor 1947 (bijv. "oogenblik", "zoodra", "blauwen cirkel"). De toon is dwingend en zakelijk, passend bij een noodsituatie.
* Prioriteit: Er wordt expliciet instructie gegeven om goederen "in den steek te laten". In een drukke handelsomgeving als de Centrale Markt was dit een cruciale aanwijzing om opstoppingen en paniek te voorkomen; menselijk leven ging boven de handel.
* Logistiek: De nadruk ligt op preventie en eigen verantwoordelijkheid (vooraf weten waar de schuilplaats is). Het gebruik van een visueel kenmerk ("blauwen cirkel") wijst op een gestandaardiseerd systeem van de Luchtbeschermingsdienst.
* Structuur: De instructies zijn puntsgewijs opgebouwd (a t/m d) voor maximale helderheid onder stressvolle omstandigheden. Dit document stamt uit de periode van de Tweede Wereldoorlog of de directe aanloop daarvan. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was in Nederlandse steden verantwoordelijk voor het informeren van burgers over wat te doen bij bombardementen.
De "Centrale Markt" in Amsterdam (gelegen aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal punt voor de voedselvoorziening en trok dagelijks duizenden handelaren en bezoekers. Vanwege de grote open ruimtes en de vele aanwezigen was een strikte discipline bij luchtalarm noodzakelijk.
De genoemde locaties, zoals de pakhuizen en de ruimtes onder de veilingtribunes, waren destijds robuuste constructies. De vermelding van Café Marcanti is historisch interessant; dit was een zeer bekend horecapunt bij de ingang van het marktterrein, dat tijdens de oorlog over een kelder beschikte die groot genoeg was om als openbare schuilplaats te dienen.