Ambtsverslag / Rapport van de gemeente Amsterdam. 5 juni 1942. R A P P O R T                                                   Nº 28/41/1   M. 1942 ¾

P-Slaats, oud 26 jaar, wonende Dapperstraat 82 alhier, verzoekt om een er-
kenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart reeds
10 jaar als personeel werkzaam werkzaam te zijn in betrokken kleinhan-
del. Bij onderzoek is mij dit juist ~~xxblken~~ gebleken. Slaats is namelijk
als personeel werkzaam bij M.N. Kroese, die voorheen een groete en fruit-
zaak heeft gehad in de Sarphatiestraat alhier en thans nog een zooge-
naamde groentehal heeft in de Deijmanstraat 14 alhier. Als personeel van
Kroese heeft Slaats toegang tot de Centrale Markt sinds 1939,
Kroese verklaarde mij, rapporteur, dat hij, zijnde een Joodsch winkelier,
verwacht, dat hij te eeniger tijd zijn zaak niet meer mag drijven en dan
bereid te zijn deze over te doen aan zijn knecht Slaats. Voor zoover door
mij kan worden beoordeeld heeft Slaats de vragen van zijn invulformu-
lier naar waarheid beantwoord.

Amsterdam 5 Juni 1942
Den Heer Bedrijfschef                              Controleur,
van het Marktwezen.
[Handtekening F. Velthuis]

[Handgeschreven kanttekeningen:]
28/41/2
Afschrift
Uit rapport contr. Velthuis
doorzenden naar H. G. B. C.
ace..
[Rode paraaf/vink] * Inhoud: Het document betreft de aanvraag van P. Slaats om officieel erkend te worden als zelfstandig groentehandelaar. De controleur van het Marktwezen ondersteunt deze aanvraag na onderzoek.
* Taalfouten: De getypte tekst bevat enkele fouten die typerend zijn voor handmatig typewerk: een herhaling van het woord "werkzaam" in regel 4, een overgetypt/doorgehaald woord "xxblken" in regel 5, en de spelfout "groete" in regel 6.
* Personele details: De genoemde adressen (Dapperstraat, Sarphatiestraat, Deijmanstraat) bevinden zich in Amsterdam-Oost, een wijk met destijds een grote Joodse populatie.
* Bestuurlijke afhandeling: De handgeschreven noten onderaan duiden op een administratieve doorgeleiding van het rapport naar een andere afdeling (mogelijk de Hoofdafdeling Bureau Centraal, aangeduid met H.G. B.C.). Dit document is een direct bewijsstuk van de 'Arisering' van het economisch leven in bezet Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het rapport is de vermelding dat de huidige eigenaar, M.N. Kroese, een "Joodsch winkelier" is.

Ten tijde van dit schrijven (juni 1942) waren de anti-Joodse maatregelen in volle gang. Joodse ondernemers wisten dat zij hun zaken spoedig zouden moeten staken of overdragen onder dwang van de bezetter. Kroese anticipeert hierop door zijn zaak over te willen dragen aan zijn niet-Joodse werknemer ("knecht") Slaats. Dit was een methode die vaker werd gebruikt om te voorkomen dat een zaak geliquideerd zou worden of in handen zou vallen van een door de nazi's aangestelde 'Verwalter' (bewindvoerder), hoewel het risico op beschuldiging van 'Strohundernehmung' (stroman-constructie) altijd aanwezig was. F. Velthuis M.N. Kroese P. Slaats Gemeente Amsterdam Marktwezen