Handgeschreven conceptverslag of ambtelijke notitie (pagina 2 van een groter geheel). (Pagina 2)

van den winkelier betrekken. Voorschriften zijn hieromtrent door de overheid echter niet uitgevaardigd. [Het vraagstuk is uiteraard zeer moeilijk en een goede oplossing ligt hier ook niet direct voor de hand.] Een ev. verplichting van den winkelier om aan iederen kooper te leveren werkt het loopen van het publiek van de eene zaak naar de andere in de hand, met als gevolg het vormen van files. (dit beeld heeft zich in de stad voor de groentezaken, die aan iederen kooper leveren, thans ontwikkeld).

~~Het instellen van een~~ distributie van groenten is door de overheidsinstanties te 's-Gravenhage meermalen overwogen, maar de onzekerheid, die t.a.v. de aanvoer der tuinbouwproducten bestaat (de aanvoer is dikwijls sterk afhankelijk van de weersomstandigheden) en de gevarieerdheid der aan te voeren producten zijn de oorzaak, dat van een officieele distributie tot nu toe steeds wordt afgezien.

Doch met dat al heeft de huidige situatie t.a.v. de sluiting van zaken niet alleen voor de betrokken winkeliers bezwaren op, maar vooral – en niet in geringe mate – voor de clientèle van een dergelijke zaak [kantlijn: welke zich een anderen leverancier moet zoeken, hetgeen, gezien het bovenstaande niet zonder bezwaren gaat]. Een eventueele sluiting van een groot aantal winkels zou zelfs in de voorziening der bevolking met aardappelen en groenten een ontwrichting kunnen teweegbrengen. De vraag mag dan ook worden opgeworpen of niet op andere wijze door den Inspecteur der Prijsbeheersing tegen winkeliers, die de prijsvoorschriften hebben overtreden, kan worden opgetreden.

De prijsrechters straffen momenteel o.a. [invoeging: met het opleggen van] boeten, met sluiting der zaak, met publicatie van het vonnis en met verbeurdverklaring van den voorraad goederen.

De aan de sluiting voor het publiek verbonden bezwaren zouden worden ondervangen, indien door den Prijsrechter... * Kernprobleem: Het document beschrijft een beleidsdilemma tijdens de bezettingsjaren. Winkeliers die zich niet aan de prijsvoorschriften houden (woekerprijzen vragen), worden gestraft met sluiting van hun zaak. Dit straft echter ook de consument, die nergens anders terecht kan omdat er lange rijen (files) staan bij andere winkels en er geen officiële distributie (bonkaarten) voor groenten is.
* Distributieproblematiek: De auteur legt uit waarom groenten niet onder het centrale distributiestelsel vallen: de aanvoer is te onvoorspelbaar door weersinvloeden en de variëteit aan producten is te groot om centraal te reguleren.
* Bestuurlijke toon: De tekst is zakelijk en analyserend. Het is een kritische beschouwing op het huidige sanctiebeleid van de 'Prijsrechters'. Er wordt gezocht naar alternatieve straffen die de voedselvoorziening van de burger niet in gevaar brengen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland (1940-1945) was de Prijsbeheersing een cruciaal instrument van de overheid (onder toezicht van de bezetter) om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. De Gemachtigde voor de Prijzen had vergaande bevoegdheden om in te grijpen.

Omdat groenten en fruit aan bederf onderhevig waren en de productie sterk fluctueerde, was het één van de lastigste sectoren om te controleren. De hier beschreven "files" (wachtrijen) waren een bekend straatbeeld. Het sluiten van een winkel als straf werd door de bevolking vaak als een collectieve straf ervaren, omdat de vaste klanten (de clientèle) daardoor hun toegang tot schaarse levensmiddelen verloren. Dit document lijkt een intern advies om de strafmaat van "sluiting der zaak" te heroverwegen ten gunste van andere maatregelen.