Getypte ambtelijke brief. 27 mei 1942. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals de Dienst der Marktwezen of een distributie-instantie). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). extra
VB/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/13/2 M. 3 27 Mei 1942.

Verkoop van
aardappelen
en groenten.

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 16 April j.l. om advies ontvangen stukken No. 352 L.M.1942, heb ik de eer U te berichten, dat ik mij met den zich onder de stukken bevindenden brief van den Hoofdcommissaris van Politie d.d. 4 April j.l. No. 365a A.Z. 1942 kan vereenigen.

Mijnerzijds werd in mijn brief d.d. 10 April j.l. No. 20/12/1 M. reeds op een en ander gewezen. Ik heb de onderhavige aangelegenheid nog besproken met den Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam, die eveneens van meening was, dat tegen de door verschillende kleinhandelaren gevolgde gedragslijn aan de hand van de bestaande voorschriften niet kan worden opgetreden.

De Directeur, In deze brief reageert een directeur (waarschijnlijk van een Amsterdamse gemeentedienst) op een adviesaanvraag van de Wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de brief is de handhaving op de verkoop van aardappelen en groenten door kleinhandelaren.

Uit de tekst blijkt dat de politie (Hoofdcommissaris) en de Inspecteur voor de Prijsbeheersing zijn geconsulteerd over een bepaalde "gedragslijn" van winkeliers. Hoewel deze gedragslijn blijkbaar onwenselijk wordt geacht (gezien de noodzaak voor overleg), concludeert de directeur dat er juridisch geen poot is om op te staan: op basis van de toen geldende voorschriften kan er niet strafrechtelijk of bestuursrechtelijk worden opgetreden tegen deze handelaren. Het document dateert van mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit was een periode van toenemende schaarste en distributie van voedsel.

1. Voedselvoorziening: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had in oorlogstijd een cruciale en zeer moeilijke taak om de bevolking van voldoende voedsel te voorzien.
2. Prijsbeheersing: De "Inspecteur voor de Prijsbeheersing" was aangesteld om woekerprijzen en zwarte handel tegen te gaan. De bezetter en de Nederlandse overheid probeerden de prijzen laag te houden om sociale onrust te voorkomen, maar kleinhandelaren probeerden vaak mazen in de wet te vinden om hun marges te beschermen of goederen achter te houden voor de zwarte markt.
3. Bureaucreatie: De brief illustreert de complexe bureaucratische afstemming tussen politie, prijscontrole en het gemeentelijk apparaat in een poging de distributie en verkoop van primaire levensbehoeften onder controle te houden onder de druk van de bezettingsomstandigheden.