Handgeschreven brief. 22 april 1942. H. Schaap. Onbekend (geadresseerd als "Mijnheer" en "eddelen heer"), waarschijnlijk een functionaris bij een gemeentelijke instantie of distributiedienst. Nº 2C / 15 / 1 M. 1942 27/4

Adam 22-4-42.
m. H. Broerse

Mijnheer.
ondergetekenden, H. Schaap.
Richt zich met een schrijven tot u,
en wel met een vriendelek verzoek,
of u voor mijn zou willen zorgen
dat ik een groenten boekje ontvang.
Daar ik 25 jaar een vasten staanplaats
had op de Albertcuijpstraat, Maar door de
Tijd omstandichheden, moest ik in het
Jaar 1941 in de werkverruiming. Maar
nu ben ik daarvan af gekeurd. En ik
heb nu een losschen plaats in de gaaspstraat
Den heer broerse hem, heeft ook voor mijn
gevraacht, aan cintraal belang. Maar
kreech ten andwoord, dat er menschen
zijn, die dezen groenten boekjes verkopen
voor 10 gulden. Maar eddelen heer, als u
mij daad aan help, dan is dat tog voor mijn
een stukje brood, dat ik moet vasthouden.
Dus eddelen heer, ziet u mijn alsteblieft te
helpen. En ik zal er u eeuwich dankbaar
voor zijn.

Hoog achtend
H. Schaap.
Ger Doustraat 182"
Adam Z In deze brief verzoekt H. Schaap om een "groentenboekje", wat in de context van zijn beroep als marktkoopman waarschijnlijk verwijst naar een vergunningsbewijs of distributiebescheiden om handel te mogen drijven. De schrijver legt uit dat hij 25 jaar lang een vaste staanplaats had op de Albert Cuypmarkt, maar dat hij in 1941 vanwege de oorlogsomstandigheden in de "werkverruiming" (werkverschaffing) terechtkwam.

Nadat hij medisch werd afgekeurd voor dit zware werk, probeert hij zijn oude beroep weer op te pakken op een "losse plaats" in de Gaaspstraat. Hij stuit echter op bureaucratie of corruptie: een zekere heer Broerse heeft voor hem geïnformeerd bij "Centraal Belang", maar kreeg te horen dat deze boekjes illegaal op de zwarte markt worden verkocht voor 10 gulden. Schaap doet een emotioneel beroep op de ontvanger om hem te helpen, aangezien deze handel zijn enige middel van bestaan ("stukje brood") is.

De taal van de brief is doorspekt met fonetische spelling en dialectvormen (zoals "vriendelek", "mijn" in plaats van "mij", "eddelen", "tog", "eeuwich"), wat wijst op een schrijver met een beperkte formele opleiding, typerend voor de volksklasse uit die tijd. De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland (april 1942). Dit was een periode van toenemende schaarste, strenge distributie en economische ontregeling.

1. Albert Cuypmarkt: Tijdens de bezetting veranderde de markt drastisch; Joodse kooplieden waren vanaf eind 1941 verbannen van de reguliere markten. De afzender, H. Schaap, probeert in deze moeilijke tijd zijn hoofd boven water te houden.
2. Werkverruiming: Dit was een voortzetting van de vooroorlogse werkverschaffingsprojecten voor werklozen, die onder de nazi-bezetting steeds vaker een verplicht en tewerkstellingskarakter kregen (zoals de Dienst Uitvoering Werken).
3. Schaarste en Zwarte Handel: Het feit dat een officieel document voor 10 gulden op straat werd verkocht, illustreert de welig tierende zwarte handel en de corruptie die ontstond door het tekort aan vergunningen en middelen.
4. Adres: De Gerard Doustraat 182 ligt in de Pijp, direct om de hoek bij de Albert Cuypstraat, wat bevestigt dat Schaap een lokale buurtbewoner en handelaar was. H. Broerse H. Schaap