Getypt afschrift van een brief.
Origineel
Getypt afschrift van een brief. Anoniem ("Enige buurtbewoners"). Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte). A f s c h r i f t .
No.555 L.M.1942 16/6.
No.2C/26/1 M.1942 18/6.
Amsterdam, 15 Juni 1942.
Aan den Weledelgestrengen Heer Burgemeester
van de Gemeente Amsterdam,
Weledelgestrengen Heer,
Ondergeteekende, een der omwonenden van de Kinkerbuurt en wel
speciaal in de buurt van de markt " Ten Katestraat " wend zich
beleefd tot UEd. met het dringende verzoek om aandacht voor
het onderstaande.
Sedert eenige dagen is de groentevoorraad op de bovenge-
noemde markt zeer moeilijk te bekomen en men wil het doen
voorkomen als zou het komen dat er geen groenten zijn. Doch
als men 's morgens aan de gronetehallen gaat staan en men ziet
dat er tientallen groentehandelaren, speciaal groenteventers
uit de Ten Katestraat en enige met namen te noemen winkeliers
TUINZAAD, venters Segers, Blom Jr en Sr, enz.enz. met volge-
laden karren vandaan komen, dan is het voor onze huisvrouwen
toch wel onbegrijpelijk, dat er werkelijk schaarste zou zijn.
Het is dan ook daarom dat ondergeteekende tot UEd. komtt
met het verzoek paal en perk te willen stellen aan het feit,
dat zoo go ed als alle straatbewoners en ook zeer veel winke-
liers, welke wij zelf van de Markthallen hebben zien afkomen,
verdwijnt in allerijl gehuurde loodsjes en daar voor schande-
lijk hoge prijzen en in het geheim verkocht worden. Het komt
dan ook zeer vaak voor dat er honerdtallen vrouwen uren in
de rij hebben gestaan en dat men dan ziet, dat degroenten maar
de loodsjes vertransporteerd worden en als men er een aanmer.
king over maakt, dat men dan te hooren krijgt, dat het voor
" privé-gebruik " bestemd zou zijn en nog een pak slaag op
de koop toe kan krijgen als men het niet gelooven wil.
Daar ondergeteekende niet bekend wenscht te staan als
z.g.n." verrader" zal hij deze brief niet onderteekenen,
doch hij verzoekt UEd.beleefd er eens een onderzoek naar te
willen instellen door menschen welke er dagelijks in verkeeren.
Ten slotte zou hij UEd. nog gaarne willen vragen waarom
toch die groenten niet alleen door de GRONETENWINKELIERS. die
toch duidelijk te herkennen zijn te laten verkoopen en niet
door die elementen, waarvan niet te contrôleeren valt, waar
deze groente naar toe gaat.
WAT DOEN WE TEN SLOTTE MET ZOO'N STELLETJE ONPRODUCTIEVE NIETS-
NUTTEN ? BELASTING BETALEN HO MAAR !!!
Enige buurtbewoners.
De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch-en Schoonmaak, Bad-en Zwemin-
richtingen stelt deze in handen van
den Heer Directeur van het Marktwezen
om spoedig advies,
A'dam, 19 Juni 1942.
--- * Taal en toon: De brief is geschreven in een formeel-ambtelijke stijl, doorspekt met emotionele uitingen en frustratie. Opvallend zijn de typfouten (o.a. gronetehallen, honerdtallen, degroenten, go ed), die suggereren dat de schrijver mogelijk gehaast was of de Nederlandse spelling minder machtig was ondanks de gepoogde formele formuleringen.
* Inhoud: De kern van de klacht is de kunstmatige schaarste aan groenten. Terwijl de schappen leeg lijken, zien buurtbewoners volgeladen karren naar privéloodsen gaan voor de zwarte handel. Er worden specifieke namen genoemd van handelaren (Tuinzaad, Segers, Blom).
* Sociale spanning: De tekst weerspiegelt de enorme druk op de Amsterdamse bevolking tijdens de bezetting. De angst voor fysiek geweld ("pak slaag") en de haat jegens profiteurs ("onproductieve nietsnutten") spatten van het papier.
* Anonimiteit: De afzender weigert te tekenen uit angst om voor "verrader" versleten te worden. Dit toont de precaire sociale balans aan in de buurt: men wil rechtvaardigheid van de autoriteiten, maar vreest de consequenties van klikken binnen de eigen gemeenschap.
--- Dit document stamt uit juni 1942, een grimmige periode in de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
* Voedselvoorziening: Nederland kampte met toenemende tekorten en een strikt distributiesysteem. Dit leidde tot een bloeiende zwarte markt waar goederen tegen woekerprijzen buiten de bonnen om werden verkocht.
* De Kinkerbuurt en Ten Katemarkt: Dit was (en is) een dichtbevolkte volksbuurt in Amsterdam-West. De markt was essentieel voor de dagelijkse overleving. Schaarste en onrechtvaardige verdeling leidden hier direct tot grote sociale onrust onder de "huisvrouwen" die urenlang in de rij moesten staan.
* Bestuur: De burgemeester aan wie de brief gericht is, Edward Voûte, was door de bezetter aangesteld. De wethouder voor Levensmiddelen die de brief doorstuurt, reageert pragmatisch door de klacht direct naar de Directeur van het Marktwezen te sturen voor onderzoek. Dit toont aan dat de autoriteiten de zwarte handel (tenminste in officiële zin) probeerden te beteugelen om de openbare orde te handhaven.