Archief 745
Inventaris 745-369
Pagina 528
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Officieel schrijven / Herinnering (Mahnung)

17 augustus 1942. Aan: Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam.

Origineel

Officieel schrijven / Herinnering (Mahnung) 17 augustus 1942. Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Briefhoofd met logo: Rijksadler met hakenkruis]
DER REICHSKOMMISSAR
FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE

DER BEAUFTRAGTE
FÜR DIE STADT AMSTERDAM

AMSTERDAM, den 17. August 1942.
MUSEUMPLEIN 19
TEL. 97101

An das
Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14
A m s t e r d a m - W.
=========================

Ref. Wi.
[Gestempeld/Handgeschreven in paars:] Nº 29/57/2 M. 1942 [met potlood toegevoegd:] 20/8.

Betr.: Beschwerde der N.S.D.A.P. Arbeitsbereich in den Niederlanden,
Stützpunkt "Nieuwer Amstel" vom 19. Juni 1942.
Bezug: Mein Schreiben vom 31. Juli 1942.

Ich beziehe mich auf mein vorbezeichnetes
Schreiben und erinnere hiermit an dessen Beantwortung.

Im Auftrag
[Handtekening: A. Gombault]
(A. Gombault)
Wirtschaftsreferent

[Rechtsboven handgeschreven notitie in inkt:] m i. Du.
[Rechtsonder handgeschreven in potlood:] 20 ? Dit document is een kort, dwingend schrijven van het Duitse bezettingsbestuur aan de Amsterdamse gemeentelijke dienst 'Marktwezen'. De brief is opgesteld door de Wirtschaftsreferent (economisch referent), een functionaris die toezicht hield op de economische gang van zaken binnen de stad onder de Beauftragte (gevolmachtigde) voor Amsterdam.

De kern van het document is een rappel: de Duitse autoriteit herinnert de directeur van het Marktwezen aan een eerdere brief van 31 juli 1942 die nog niet beantwoord is. Deze kwestie vloeit voort uit een klacht die de NSDAP (Arbeitsbereich Niederlande) had ingediend over de gang van zaken bij het steunpunt "Nieuwer Amstel" (het huidige Amstelveen). Hoewel de specifieke aard van de klacht niet wordt genoemd, wijst de adressering aan het Marktwezen op een conflict rondom de distributie, handel of marktvergunningen, gebieden waar de bezetter en de nazi-partij tijdens de oorlogsjaren een strakke controle op wilden uitoefenen.

De toon is formeel-administratief maar onmiskenbaar autoritair ("erinnere hiermit an dessen Beantwortung"), passend bij de machtsverhoudingen van 1942. Tijdens de bezetting stond Nederland onder leiding van Reichskommissar Arthur Seyss-Inquart. Voor grote steden als Amsterdam werden speciale Beauftragten aangesteld (in Amsterdam was dit Hans Böhmcker) om de Nederlandse burgemeester en gemeentediensten direct te controleren en aan te sturen.

De NSDAP Arbeitsbereich Niederlande was de organisatie van de Duitse nazi-partij in bezet Nederland. Zij traden vaak op als ideologische waakhond en bemoeiden zich regelmatig met het dagelijks bestuur van Nederlandse instellingen.

Het adres Jan van Galenstraat 14 was (en is deels nog steeds) de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Het Marktwezen was tijdens de oorlog een cruciaal apparaat vanwege de toenemende schaarste en de strijd tegen de zwarte handel. Dit document illustreert hoe de Duitse bezettingsmacht via administratieve weg druk bleef uitoefenen op de uitvoering van de Nederlandse gemeentelijke diensten.

Samenvatting

Dit document is een kort, dwingend schrijven van het Duitse bezettingsbestuur aan de Amsterdamse gemeentelijke dienst 'Marktwezen'. De brief is opgesteld door de Wirtschaftsreferent (economisch referent), een functionaris die toezicht hield op de economische gang van zaken binnen de stad onder de Beauftragte (gevolmachtigde) voor Amsterdam.

De kern van het document is een rappel: de Duitse autoriteit herinnert de directeur van het Marktwezen aan een eerdere brief van 31 juli 1942 die nog niet beantwoord is. Deze kwestie vloeit voort uit een klacht die de NSDAP (Arbeitsbereich Niederlande) had ingediend over de gang van zaken bij het steunpunt "Nieuwer Amstel" (het huidige Amstelveen). Hoewel de specifieke aard van de klacht niet wordt genoemd, wijst de adressering aan het Marktwezen op een conflict rondom de distributie, handel of marktvergunningen, gebieden waar de bezetter en de nazi-partij tijdens de oorlogsjaren een strakke controle op wilden uitoefenen.

De toon is formeel-administratief maar onmiskenbaar autoritair ("erinnere hiermit an dessen Beantwortung"), passend bij de machtsverhoudingen van 1942.

Historische Context

Tijdens de bezetting stond Nederland onder leiding van Reichskommissar Arthur Seyss-Inquart. Voor grote steden als Amsterdam werden speciale Beauftragten aangesteld (in Amsterdam was dit Hans Böhmcker) om de Nederlandse burgemeester en gemeentediensten direct te controleren en aan te sturen.

De NSDAP Arbeitsbereich Niederlande was de organisatie van de Duitse nazi-partij in bezet Nederland. Zij traden vaak op als ideologische waakhond en bemoeiden zich regelmatig met het dagelijks bestuur van Nederlandse instellingen.

Het adres Jan van Galenstraat 14 was (en is deels nog steeds) de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Het Marktwezen was tijdens de oorlog een cruciaal apparaat vanwege de toenemende schaarste en de strijd tegen de zwarte handel. Dit document illustreert hoe de Duitse bezettingsmacht via administratieve weg druk bleef uitoefenen op de uitvoering van de Nederlandse gemeentelijke diensten.

Gerelateerde Documenten 6