Brief (doorslag met handgeschreven kanttekeningen).
Origineel
Brief (doorslag met handgeschreven kanttekeningen). 21 augustus 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam), ondertekend door W. Braun. Den Heer A. Gombault, Wirtschaftsreferent bij het Bureau van de Beauftragte voor de Stad Amsterdam. [Handgeschreven in blauw potlood, linksboven:]
Waarom
in V.B.?
M. firma (?) wil
dat nog bespreken.
[paraaf]
[Handgeschreven in blauw/zwart, boven het midden:]
Verzonden 24/8
[Rechtsboven, getypt:]
vD/HB.
[Handgeschreven handtekening rechtsboven:]
W. Braun
[Adresblok:]
den Heer A.Gombault,
Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte
voor de Stad Amsterdam,
Museumplein 19,
Amsterdam-Zuid.
[Kenmerk en datum:]
20/57/3 M. 21 Augustus 1942.
[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 31 Juli j.l. Ref.Wi. heb ik de eer U te berichten, dat mijnerzijds zooveel mogelijk zal worden bevorderd, dat de kleinhandelaar Scheepers op de Centrale Markt aan handel wordt geholpen. Ik heb inmiddels den heer Grote in de gelegenheid gesteld om de belangen van Scheepers op de Centrale Markt bij de betrokken grossiers te bepleiten, Mijnerzijds zullen hiertoe eveneens bij genoemde grossiers stappen worden gedaan. Ik merk hierbij echter op, dat het Marktwezen niet de bevoegdheid heeft om de grossiers te dwingen om te leveren. Overigens merk ik op, dat ook de in het schrijven van 15 Juni 1942 genoemde Heer Nooy lid is van de N.S.B.
Ten slotte wijs ik er voor de goede orde op, dat een dezer dagen is geconstateerd, dat Scheepers op de Centrale Markt boonen ver boven den maximumprijs heeft gekocht.
[Rechtsonder:]
De Directeur,
[Linksonder, handgeschreven met potlood:]
Met [onleesbaar] besproken
[paraaf]
[Linker kantlijn, diverse handgeschreven aantekeningen in rood potlood:]
W. [paraaf]
21/8
1/9 42
[Onderaan links, binnen rode kaders:] Mr. [onleesbaar] verder behandelen 3-9-42 Deze brief illustreert de complexe verhoudingen tussen de Amsterdamse gemeentelijke diensten en de Duitse bezettingsautoriteiten in 1942.
Kernpunten uit het document:
1. Duitse tussenkomst: De Wirtschaftsreferent (de economische adviseur van de Duitse stadscommissaris) heeft aangedrongen op een voorkeursbehandeling voor een zekere kleinhandelaar Scheepers.
2. Ambtelijke voorzichtigheid: De directeur van het Marktwezen zegt hulp toe via bemiddeling, maar dekt zich in door te stellen dat hij grossiers wettelijk niet kan dwingen tot levering.
3. Politieke context: De expliciete vermelding dat een compagnon of betrokkene (Heer Nooy) lid is van de NSB, duidt erop dat politieke loyaliteit werd ingezet als argument om economische voordelen te verkrijgen.
4. Zwarte handel: De brief sluit af met een belastende opmerking: Scheepers is betrapt op het overtreden van de prijsvoorschriften (het kopen van bonen boven de maximumprijs). Dit diende waarschijnlijk om de morele positie van de door de Duitsers gesteunde handelaar te ondergraven, aangezien de bezetter officieel streng optrad tegen prijsopdrijving. In 1942 stond de stad Amsterdam onder direct toezicht van de Duitse Beauftragte Hans Böhmcker. De voedselvoorziening en de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) waren van vitaal belang. Vanwege de toenemende schaarste probeerden NSB-leden vaak via de Duitse kanalen voorrang te krijgen bij de toewijzing van handelsproducten.
Nederlandse ambtenaren moesten in deze periode laveren tussen 'zakelijke' regelgeving en de grillen van de bezettingsmacht. De aantekening "Waarom in V.B.?" bovenin de brief verwijst mogelijk naar een vertrouwelijk dossier of een specifieke archiefcategorie waarin dergelijke politiek gevoelige correspondentie werd opgeborgen.