Getypte instructiepagina (doorslag of origineel op kantoorpapier). -3-

. Op de Centrale Markt worden de detaillisten bevoorraad op basis van het aantal bij hen ingeschreven klanten, blijkens de toewijzingskaart. Ter contrôle ontvangt de Centrale Markt van elk kringkantoor een klantenlijst van het volgende model.

| Distributiedienst Amsterdam. |
| Lijst van klanten, ingeschreven bij de groentehandelaren in |
| D.K. ........ |
|-----------------------------------------------------------------------|
| Erkennings- | | Voor- | Adres | Aantal |
| nummer | Naam | letters. | | klanten |
|-------------|-------------|-----------|-------------------|-----------|
| | | | | |

Het kan voorkomen, dat personen om een of andere reden geen groentehandelaar kunnen vinden of van groentehandelaar wenschen te veranderen. In deze gevallen moet een daartoe in te stellen instantie bevoegd zijn, een groentehandelaar aan te wijzen. Diens toewijzingskaart en sterktestaat worden dienovereenkomstig gewijzigd en de wijzigingen worden aan de Centrale Markt medegedeeld. Teneinde deze wijzigingen aan te brengen, wordt op de achterzijde van de toewijzingskaart de volgende regel meerdere malen onder elkaar opgenomen :

" .......... 194.., gewijzigd in ......... klanten (stempel D.K.)"

Iedere houder van een inschrijvingskaart komt in aanmerking voor een nader vast te stellen hoeveelheid groenten. Het hangt van den aanvoer af, of hij dit kwantum iederen dag, dan wel eens in de zooveel dagen ontvangt.

De centrale markt maakt elken ochtend het percentage bekend, dat aan groenten toegewezen zal worden.

De detaillisten kunnen dien dag een overeenkomstig percentage van hun klanten helpen. Zij bepalen hoeveel klanten dit zijn en vermelden de volgnummers (te beginnen met het laagste volgnummer en vervolgens opklimmend) met cijfers van ten minste 10 cm. hoog op een, voor het publiek vanaf de straat duidelijk waarneembare, plaats. Den volgende dag worden eerst die klanten opgeroepen, wier nummer nog niet aan de beurt is geweest, weer te beginnen met het laagste volgnummer, en vervolgens opklimmend.

Voorbeeld.
Heeft een groentehandelaar b.v. een toewijzingskaart voor 200 klanten en is de hoeveelheid groenten per klant b.v. bepaald op 250 gram en krijgt hij toegewezen b.v.

Maandag 50 kg. groenten, dan helpt hij de volgnr. 1/200.
Dinsdag 25 " " " " " " 1/100
Woensdag 10 " " " " " " 101/140
Donderdag 25 " " " " " " 141/200, 1/40,
Vrijdag 25 " " " " " " 41/140
Zaterdag 15 " " " " " " 141/200

Het zou kunnen voorkomen, dat in voornoemd geval de detaillist * Administratieve controle: Het document beschrijft een strikt bureaucreatsch systeem waarbij de Centrale Markt (groothandel) en de Distributiedienst nauw samenwerken. De detaillist (winkelier) is volledig afhankelijk van de 'toewijzingskaart' en de 'sterktestaat' (het aantal geregistreerde klanten).
* Logistiek van schaarste: Omdat de aanvoer onregelmatig is, wordt er gewerkt met percentages. De winkelier moet dagelijks berekenen hoeveel gram hij per klant kan geven en welke reeks volgnummers aan de beurt is.
* Communicatie naar de burger: Er is een specifieke instructie voor visuele communicatie: volgnummers moeten minstens 10 cm hoog zijn en vanaf de straat zichtbaar zijn, om onrust en onnodige rijen in de winkel te voorkomen.
* Terminologie: "D.K." staat voor Distributie-Kring. "Kwantum" verwijst naar de toegewezen hoeveelheid. Dit document stamt uit de periode van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (bezettingstijd). Groenten waren, net als bijna alle andere levensmiddelen, 'op de bon'. Het systeem van inschrijving bij een vaste winkelier was bedoeld om de distributie eerlijk te laten verlopen en hamsteren te voorkomen.

De tekst illustreert de toenemende complexiteit van het distributiestelsel naarmate de oorlog vorderde en de tekorten groter werden. Het "volgnummer-systeem" was een bittere noodzaak: als er op maandag genoeg was voor iedereen (1/200), maar op dinsdag slechts voor de helft (1/100), moesten de mensen met hogere nummers wachten tot een volgende dag. Dit systeem zorgde voor grote onzekerheid bij de bevolking over de dagelijkse maaltijd.