Getypte brief (doorslag of kopie).
Origineel
Getypte brief (doorslag of kopie). 25 september 1942. Waarschijnlijk de directeur van de Centrale Markt (gezien de functietitel onderaan en de context). Rechtsboven staan de initialen "VD/HG". VD/HG.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
20/82/2 M. 25 September 1942.
Groentevoorziening
Centrale Markt.
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 2 dezer om advies ontvangen stuk No. 777 L.M.1942 heb ik de eer U te berichten, dat klachten als de onderhavige veelvuldig voorkomen in perioden, dat de groenten schaarsch zijn. Zooals U bekend is, wordt dan door de tuinders in het geheele land, doch speciaal om de groote steden, op grooten schaal rechtstreeks aan den consument geleverd, zoodat er vrijwel niets aan de veilingen komt. Als gevolg daarvan zijn de toewijzingen aan de grossiers klein en komen er weinig producten op de Centrale Markt.
Tegen bovengeschetsteeuvel wordt wel degelijk door de Overheid met kracht opgetreden doch het is vrijwel onmogelijk om een en ander op afdoende wijze te bestrijden.
Wanneer bepaalde producten schaarsch zijn, vindt onmiddellijk overschrijding der maximumprijzen plaats, ook bij bepaalde grossiers op de Centrale Markt. Dat daartegen niet wordt opgetreden, is onjuist. Voor zoover mij bekend is, werd door contrôleurs van den C.C.C.D. en van de Inspectie voor de Prijsbeheersching reeds tegen 25 grossiers der Centrale Markt verbaliseerend opgetreden, als gevolg waarvan reeds een aantal hunner voor korteren of langeren tijd van het drijven van handel en derhalve ook van de Centrale Markt, werden uitgesloten.
de directeur. * Problematiek: De brief beschrijft de grote problemen met de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de bezetting. Door schaarste ontstond een levendige 'zwarte handel' waarbij tuinders hun producten direct aan consumenten verkochten in plaats van via de officiële veilingen.
* Distributie: Hierdoor droogde de aanvoer naar de Centrale Markt op, waardoor de officiële toewijzingen aan grossiers minimaal werden.
* Handhaving: De schrijver verweert zich tegen de kritiek dat er niet wordt opgetreden tegen prijsopdrijving. Hij meldt dat de C.C.C.D. (Centrale Crisis Controle Dienst) en de Inspectie voor de Prijsbeheersching actief controleren. Op dat moment waren er al 25 grossiers beboet en tijdelijk uitgesloten van de handel op de markt.
* Toon: De toon is ambtelijk en defensief; de overheid probeert aan te tonen dat zij de grip op de voedseldistributie niet verliest, ondanks de overduidelijke schaarste en illegale handel. * Tijdsbeeld: September 1942 valt midden in de Duitse bezetting van Nederland. Voedselschaarste werd een steeds nijpender probleem door de export naar Duitsland en de haperende distributie.
* Locatie: De "Centrale Markt" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, het zenuwcentrum voor de voedseldistributie in de stad.
* Instanties:
* C.C.C.D.: De Centrale Crisis Controle Dienst was een tijdens de oorlog zeer actieve opsporingsdienst die toezag op de naleving van distributie- en prijsvoorschriften.
* Wethouder voor de Levensmiddelen: In deze periode was dit een cruciale politieke post, verantwoordelijk voor het voorkomen van hongeroproer en het handhaven van het bonnensysteem.
* Zwarte handel: De brief erkent impliciet de enorme omvang van de zwarte handel ("op grooten schaal"), die voor veel burgers de enige manier was om aan voldoende groente te komen, maar die het officiële systeem volledig ondermijnde.