Ambtsbrief (getypt) 10 Maart 1942 De Directeur (vermoedelijk van de Dienst Marktwezen) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier VD/HG.

3/2/3 M.
10 Maart 1942.

Diefstal rijwiel contrôleur
J.C.N. Helsloot.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de contrôleur J.C.N. Helsloot van mijn dienst mij heeft medegedeeld, dat een door het Marktwezen van de N.V. "Simplex" gehuurd rijwiel, hetwelk aan dezen contrôleur in gebruik was gegeven, op 5 Januari jl., toen Helsloot des avonds van zijn huis naar de Centrale Markt op weg was om daar zijn dienst aan te vangen, op het moment, dat hij van een urinoir gebruik maakte, is gestolen; het rijwiel stond "op slot". Van een en ander is aangifte gedaan bij de Politie, terwijl ingevolge het bepaalde in den brief van den Burgemeester d.d. 13 Januari jl. No. IV B/107a op 3 Februari 1942 mededeeling is gedaan aan de Afdeeling Assurantiezaken en W.A.

Het rijwiel had bij den aanvang van de huur een waarde van f 50,-; volgens mededeeling van de N.V. "Simplex" bedroeg deze waarde op het tijdstip van den diefstal nog f 39,18, welk bedrag door mijn dienst aan genoemde N.V. moet worden vergoed. Ik heb getracht, dit bedrag te verhalen op den contrôleur, die naar mijn meening voor het rijwiel aansprakelijk is, doch deze contrôleur maakt hiertegen bezwaar op het motief, dat het rijwiel in diensttijd is ontvreemd, zoodat de schade door rekening van den dienst behoort te komen.

Ik verzoek U beleefd hieromtrent het oordeel in te winnen van Uw Ambtgenoot voor de Arbeidszaken en mij daarna mede te deelen, hoe ten deze moet worden gehandeld.

De Directeur, Deze brief beschrijft een bureaucreatiestrijd over de financiële aansprakelijkheid van een gestolen dienstrijwiel. De kernpunten zijn:
* Het incident: Contrôleur Helsloot was onderweg naar zijn nachtdienst op de Centrale Markt toen zijn gehuurde dienstfiets (merk Simplex) werd gestolen terwijl hij een urinoir bezocht. Hij beweert dat de fiets op slot stond.
* Het conflict: De fiets was eigendom van de firma Simplex en de gemeente moet de restwaarde van 39,18 gulden vergoeden. De directeur probeert deze kosten op de werknemer te verhalen wegens onvoorzichtigheid. De werknemer weigert echter te betalen, omdat hij stelt dat de diefstal tijdens diensttijd plaatsvond (woon-werkverkeer voor de dienst).
* De procedure: Er wordt geadviseerd om advies in te winnen bij de wethouder van Arbeidszaken om een juridisch/arbeidstechnisch precedent te bepalen. Het document dateert uit maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode waren fietsen (rijwielen) uiterst schaars en kostbaar vanwege het gebrek aan rubber voor banden en de vorderingen door de bezetter. Diefstal van fietsen was dan ook een veelvoorkomend probleem.

De genoemde "Centrale Markt" en de administratieve stijl doen vermoeden dat dit een document uit het archief van de Gemeente Amsterdam betreft. De kwestie toont de strenge houding van overheidsinstanties ten opzichte van hun personeel in oorlogstijd, waarbij zelfs relatief kleine bedragen (ca. 40 gulden, destijds ongeveer een weekloon voor een arbeider) tot op het hoogste ambtelijke niveau werden uitgevochten. De vermelding van "W.A." (Wettelijke Aansprakelijkheid) duidt op de toenemende professionalisering van de gemeentelijke verzekeringszaken.