Statistisch overzicht (bijlage bij een ambtelijke brief).
Origineel
Statistisch overzicht (bijlage bij een ambtelijke brief). 11 maart 1942 (betreft statistieken over de jaren 1938, 1939 en 1940). De Directeur van het Marktwezen. De Heer Directeur van den Economisch-Technologischen Dienst voor Noordholland. Behoort bij brief No. 5/3/1 M. d.d. 11 Maart 1942 aan den Heer Directeur van den Economisch-Technologischen Dienst voor Noordholland van den Directeur van het Marktwezen.
| Artikelen | Waarde der aangebrachte artikelen in guldens in de jaren: | Hoeveelheid aangebrachte artikelen in kg. in de jaren: | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1938 | 1939 | 1940 | 1938 | 1939 | 1940 | |
| Groenten | 4.916.322 | 5.169.131 | 6.180.355 | 63.048.010 | 62.861.950 | 62.677.540 |
| Fruit | 6.902.845 | 7.333.328 | 6.800.396 | 32.395.691 | 48.638.070 | 34.162.292 |
| Aardappelen | 3.137.268 | 2.716.117 | 4.227.581 | 65.733.220 | 65.913.400 | 84.633.780 |
| Totaal | 14.956.435 | 15.218.576 | 17.208.332 | 161.176.921 | 177.413.420 | 181.473.612 |
| ================================================================================= |
--- Het document biedt een kwantitatief inzicht in de agrarische productie en marktwaarde in Noord-Holland aan de vooravond van en tijdens het eerste oorlogsjaar. Enkele opvallende zaken:
- Groenten: Terwijl de aangevoerde hoeveelheid (in kg) nagenoeg gelijk bleef tussen 1938 en 1940, steeg de geldelijke waarde aanzienlijk (van circa 4,9 miljoen naar 6,1 miljoen gulden). Dit wijst op een stijging van de marktprijzen.
- Fruit: 1939 was een uitzonderlijk jaar wat betreft de hoeveelheid fruit (ruim 48 miljoen kg tegenover circa 32-34 miljoen in de andere jaren), wat duidt op een zeer goede oogst, hoewel de totale waarde niet evenredig meestijgt, wat wijst op lagere prijzen door overvloed.
- Aardappelen: In 1940 is er een significante stijging te zien in zowel volume als waarde. De productie steeg van 65,9 miljoen kg naar 84,6 miljoen kg. Dit weerspiegelt de toenemende focus op basisvoedselvoorziening bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
- Algemene trend: Over de hele breedte steeg de totale economische waarde van de aangebrachte artikelen van 14,9 miljoen gulden in 1938 naar 17,2 miljoen gulden in 1940.
--- Dit overzicht is opgesteld in maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de gegevens over de jaren 1938-1940 gaan, diende deze informatie in 1942 waarschijnlijk als referentiekader voor de distributie- en voedselvoorzieningspolitiek van de bezetter en de Nederlandse bureaucratie.
De "Economisch-Technologischen Dienst" hield zich bezig met de economische planning en efficiëntie, wat tijdens de oorlog cruciaal was voor de voedselvoorziening. De stijgende cijfers voor aardappelen in 1940 laten de vroege verschuiving zien naar een oorlogseconomie waarbij de nadruk kwam te liggen op calorierijke basisgewassen. Het document illustreert de nauwgezette administratieve controle die de overheid (ook onder toezicht van de bezetter) hield op de primaire productiesectoren.