Zakelijke brief (begeleidend schrijven bij factuur). 10 januari 1942. N.V. Handelmaatschappij Adr. Koller & Van Os (vestiging Rotterdam). Het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Briefhoofd]
N.V. HANDELMAATSCHAPPIJ
ADR. KOLLER & VAN OS

[Kolom links]
AMSTERDAM
HEERENGRACHT 566
TELEFOON 36971-36972
POSTGIRO No. 72562
GEMEENTE GIRO K. 1057

[Kolom midden]
ROTTERDAM
STATENWEG 151
TELEFOON No. 47865
INCASSO-BANK N.V., R’DAM
POSTGIRO No. 3597

[Kolom rechts]
’s-GRAVENHAGE
HOOGEWAL 1
TELEFOON No. 113944
POSTGIRO No. 9316

Rotterdam, 10.1.1942.

Het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A m s t e r d a m .- W.

[Stempel blauw/paars] Nº 7/2/1 M. 1942 12/1
[Handgeschreven aantekening rechtsboven, deels onleesbaar:] n.v. Dir. [?] Müller

Mijne Heeren,

Betr: "HASLER" stempelmachines.

Wij veroorloven ons, U bijgesloten onze factuur te doen toekomen over de U geleverde en inmiddels bij U in gebruik gestelde 2 "HASLER" stempelmachines voor het stempelen van "Betalingsbewijzen".

Beleefd verzoeken wij U, ons voor het totaalbedrag van f 1871.50 wel te willen erkennen.

Ons gaarne voor Uwe gewaardeerde verdere opdrachten aanbevelend, teekenen wij,

hoogachtend:
N.V. Handelmij. ADR. KOLLER & VAN OS
[Handtekening]
[Handtekening] Adj. Dir.

Bijlage.
[Stempel rood, linksonder:] Rijksmetallum No. HV. 160.074

[Voettekst]
ALLEENVERTEGENWOORDIGERS VOOR NEDERLAND VAN DE:
„CONTINENTAL” SCHRIJFMACHINES . „BRUNSVIGA” EN „ARCHIMEDES” REKENMACHINES
„HASLER” FRANKEER- EN STEMPELMACHINES

--- * Inhoud: De firma Koller & Van Os stuurt een factuur naar de gemeentelijke dienst 'Het Marktwezen' in Amsterdam voor twee stempelmachines van het merk Hasler. Deze machines worden specifiek gebruikt voor het afstempelen van betalingsbewijzen. De toon is uiterst formeel en hoffelijk, kenmerkend voor de zakelijke correspondentie uit die tijd.
* Financieel: Het genoemde bedrag van f 1871,50 (gulden) voor twee machines was in 1942 een aanzienlijke som geld.
* Visuele elementen:
* Het briefhoofd toont dat het bedrijf drie vestigingen had in de grote steden (de "Randstad").
* De blauwe stempel (Nº 7/2/1...) is waarschijnlijk een inkomststempel van de ontvanger (Het Marktwezen) voor hun eigen archivering.
* De rode stempel "Rijksmetallum" is historisch significant (zie Context).

--- * Historische periode: De brief is gedateerd in januari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Rijksmetallum: De stempel van "Bureau Rijksmetallum" linksonder is cruciaal. Vanwege de oorlogsschaarste was de handel in metalen goederen en machines streng gereguleerd. Dergelijke apparatuur mocht alleen worden verkocht of geleverd met een vergunning van dit bureau.
* Locatie: Het adres "Jan van Galenstraat 14" in Amsterdam is de locatie van de Centrale Markthallen. Het Marktwezen was de gemeentelijke instantie die de handel op deze markten reguleerde.
* Bedrijfsprofiel: N.V. Handelmaatschappij Adr. Koller & Van Os was een vooraanstaande importeur van kantoormachines. De merken die zij vertegenwoordigden (Continental, Brunsviga, Archimedes, Hasler) waren destijds toonaangevend op het gebied van mechanische kantoorautomatisering.