Zakelijke correspondentie / Offerte. 8 februari 1940. N.V. Handelmaatschappij ADR. Koller & Van Os (gevestigd te Rotterdam, Den Haag en Amsterdam). (Opmerking: De tekst in de linkermarge bij de afbeeldingen is opgenomen aan het begin van de transcriptie.)

[Linkermarge - Afbeeldingen van machines met onderschriften:]
"CONTINENTAL" PORTABLE
"CONTINENTAL" STANDAARD
"CONTINENTAL" SILENTA
"CONTINENTAL" RAPIDUS BOEKINGSMACHINES
"CONTINENTAL" TEL- EN BOEKHOUDMACHINES
"BRUNSVIGA" REKENMACHINES
"HASLER" FRANKEER- EN STEMPELMACHINES
"VELOPOST" ENVELOPPEN-SLUITMACHINES
"AKOLLOS" DUPLICATORS
KANTOORMEUBELEN VAN HOUT EN STAAL
ZICHTBARE KAARTSYSTEMEN IN ELEMENTEN EN BOEKVORM

[Briefhoofd:]
N.V. HANDELMAATSCHAPPIJ ADR. KOLLER & VAN OS
'S-GRAVENHAGE
ROTTERDAM
AMSTERDAM
BANKIERS: INCASSO BANK ROTTERDAM - POSTGIRO NO, 3597

[Rechterzijde briefhoofd:]
ROTTERDAM, 8 Februari 1940.
WITTE DE WITHSTRAAT 27
TELEFOON Nº. 10475-10476

[Referentie en handgeschreven aantekeningen:]
Z/P.
Nº 8A/36/1 M.1940 9/2 (handgeschreven: 9/2)
[Handgeschreven in de rechterbovenhoek:]
in afw:
Hr. Muijter
(Hr Brummer (doorsturen)
doorgez. 10/2

[Adres:]
Den Heer Directeur der
Centrale Markthallen,
Jan van Galenstraat 14,
A m s t e r d a m .-

[Inhoud:]
Weled. Heer,

Betr: "HASLER" Stempelmachines.

Wij refereeren aan de met U gevoerde besprekingen inzake het gebruik van onze "HASLER" stempelmachines voor het voldoen van marktgelden door middel van stempelafdrukken in de vakken van de legitimatiekaarten voor marktkooplieden.

Het is ons aangenaam, U, na uitvoerig overleg met onze fabriek, de Hasler A.G. te Bern (Zwitserland), thans te kunnen berichten, dat onze "Hasler" stempelmachines zoodanig met alle inrichtingen geleverd kunnen worden, dat deze machines ten volle aan de door U gestelde doeleinden beantwoorden.

Wij kunnen U derhalve onze "Hasler" stempelmachines voor het stempelen, registreeren en totaliseeren van de vaste bedragen van f 1.00 en van 25 cent als volgt aanbieden:

"HASLER" stempelmachine met "viseur"-inrichting voor het aanbrengen van een stempelafdruk overeenkomende met de vaste waarde van f 1.00 in de vakken 1 t/m.12 van de legitimatiekaarten volgens bijgesloten schets "A", waardestempel uitgerust met een nummerateur van 5 cijfers, registreerende het aantal verrichte stempelingen, verder voorzien van een zichtbaren waardeteller ter opname van het totaal der gestempelde gulden-bedragen, alsmede van eene inrichting voor het afponsen op elk gewenscht tijdstip van den waardetellerstand, tevens gelijk aan den nummerateurstand, in een contrôlekaart

compleet met alle verdere inrichtingen vereischt voor een snelle en eenvoudige werkwijze voor het verrichten en controleeren der vorengenoemde stempelingen

uitsluitend voor handbediening..........f 730.00

met electrische aandrijving, tevens voor handbediening..........................f 905.00

[Onderaan rechts:]
(handgeschreven paraaf) Deze brief is een formeel zakelijk schrijven waarin een technologische oplossing wordt geboden voor een administratief proces bij de Centrale Markthallen in Amsterdam.

• Technologie: De aangeboden "Hasler" machines zijn mechanische (of deels elektrische) apparaten die bedoeld zijn voor fraudebestendige registratie. De machine kan niet alleen stempelen, maar ook totaliseren (optellen) en een controlekaart ponsen. Dit wijst op een vroege vorm van geautomatiseerde boekhouding voor contante transacties.
• Doelgroep: De marktkooplieden van Amsterdam. Het systeem met legitimatiekaarten waarin vakken worden afgestempeld, duidt op een abonnements- of standgeld-systeem waarbij fysieke controle ter plaatse essentieel was.
• Prijsstelling: De prijzen (f 730,- tot f 905,-) waren voor 1940 aanzienlijk. Ter vergelijking: een gemiddeld jaarinkomen lag in die tijd rond de f 1.500,- tot f 2.000,-. De investering in dergelijke apparatuur was dus significant en gericht op efficiëntie en fraudepreventie.
• Visuele identiteit: Het briefpapier is een klassiek voorbeeld van vooroorlogse reclame voor kantoorinrichting. De opsomming in de linkermarge toont het brede assortiment van de firma Koller & Van Os, van schrijfmachines (Continental) tot rekenmachines (Brunsviga), wat hen tot een totaalleverancier voor de moderne bureaucratie maakte. De datum van de brief, 8 februari 1940, is historisch saillant. Nederland bevond zich op dat moment in de periode van de 'Mobilisatie' en de 'Schemeroorlog' (Phoney War). Slechts drie maanden na deze brief zou Duitsland Nederland binnenvallen.

De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren in 1934 geopend en vormden het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. Het moderniseren van de inning van marktgelden met Zwitserse precisieapparatuur (Hasler A.G. Bern) past in de trend van de jaren '30 om gemeentelijke diensten te rationaliseren en te professionaliseren.

De handgeschreven notitie "doorsturen naar Hr Brummer" suggereert de interne administratieve route binnen de Markthallen-organisatie, waarbij de offerte door verschillende functionarissen werd beoordeeld voordat er een besluit werd genomen.