Zakelijke correspondentie (vervolgblad van een brief). 8 februari 1940. N.V. Handelmaatschappij Adr. Koller & Van Os. Directeur der Centrale Markthallen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. N.V. HANDELMAATSCHAPPIJ
ADR. KOLLER & VAN OS

VERVOLGBLAD 2.
Rotterdam, 8 Februari 1940.

Den Heer Directeur der
Centrale Markthallen,
Jan van Galenstraat 14,
A m s t e r d a m.-

. Zoodoende worden zoowel de bedragen als het aantal van alle met de machines verrichte stempelingen niet alleen in den waardeteller, resp. den nummerateur der machine feilloos en op niet te beinvloeden wijze getotaliseerd, maar tevens door middel van de contrôlekaarten ten behoeve van de comptabele administratie der marktgelden verantwoord. Door dit systeem kan tevens het aanbrengen van een kenmerk in den waardestempel voor elke de machine bediende persoon achterwege blijven. Immers, uit de doorloopende nummering van elken afdruk van een waardestempel en de op de contrôlekaarten vastgelegde nummerateurstanden kan de identiteit van elken stempelafdruk nadien nog vastgesteld worden.

Wij adviseeren, voor elke machine contrôlekaarten van een bepaalde kleur en met een eigen volgnummerreeks te gebruiken. Van de verstrekte contrôlekaarten wordt aanteekening gehouden, terwijl de gebruikte kaarten, voorzien van een paraaf door den betrokken persoon, moeten worden ingeleverd.

Het formaat van de legitimatiekaarten kan ongewijzigd blijven. Wel zou het wenschelijk zijn, de smalle vakken door een iets andere indeeling nog eenigszins te verbreeden. Het opplakken van een legitimatiefoto aan den achterkant levert evenmin bezwaar op, mits dit zoodanig geschiedt, dat een gedeeltelijk losraken van de foto zich niet zal voordoen.

Onze "HASLER" stempelmachines zijn aan alle zijden zoodanig afgesloten, dat noch het stempelwerk, noch het inwendige mechanisme van de machines voor onbevoegden toegankelijk is en de machines aldus tegen elke ongewenschte handeling beschermd zijn. Het inwerkingstellen der machine kan slechts geschieden met behulp van een contactsleutel, in het bezit van den voor de machine verantwoordelijken persoon.

"HASLER" stempelmachines met de genoemde inrichtingen bieden U alle waarborgen voor eene volkomen betrouwbare comptabele verantwoording der op de desbetreffende kaarten aangebrachte stempelingen voor marktgelden, Gezien de vereenvoudiging en tijdsbesparing, welke deze machines U ten opzichte van de tot dusver gevolgde methode van verantwoording der ontvangen marktgelden zullen brengen, hopen wij gaarne, dat U tot invoering van onze "Hasler" stempelmachines bij het Centrale Marktwezen der Gemeente Amsterdam zult willen overgaan.

Wij sluiten een prospectus van onze "Hasler" stempelmachine met "viseur"-inrichting in de normale uit- Dit document is het tweede blad van een zakelijk voorstel van de firma Adr. Koller & Van Os aan de directie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De kern van het schrijven is de promotie van "HASLER" stempelmachines voor de administratie van marktgelden.

De brief benadrukt drie belangrijke aspecten:
1. Fraudebestendigheid en Controle: De machines totaliseren bedragen en aantallen op een "niet te beinvloeden wijze". Het systeem met kleurgecodeerde controlekaarten en parafen moet de boekhoudkundige ("comptabele") verantwoording sluitend maken.
2. Identificatie: Er wordt gesproken over de aanpassing van legitimatiekaarten, waarbij specifiek wordt ingegaan op het stevig bevestigen van pasfoto's.
3. Beveiliging: De machines zijn fysiek afgesloten en kunnen enkel met een speciale contactsleutel door geautoriseerd personeel worden bediend.

De rode onderstreping in de tekst suggereert dat de ontvanger of een beoordelaar het gedeelte over de pasfoto's op de legitimatiekaarten van bijzonder belang vond. De brief is gedateerd op 8 februari 1940, slechts drie maanden voor de Duitse inval in Nederland. In deze periode was de Centrale Markthal aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam.

De firma Adr. Koller & Van Os was een bekende importeur van kantoormachines en technische apparatuur. Hasler (een Zwitsers merk) was indertijd toonaangevend in frankeermachines en stempelsystemen. De overgang van handmatige administratie naar mechanische registratie was een teken van de voortschrijdende modernisering en professionalisering van het Amsterdamse marktwezen in het interbellum. Het document illustreert hoe de overheid destijds zocht naar methoden om de controle op publieke geldstromen (marktgelden) te verzakelijken en te automatiseren. N.V. Handelmaatschappij Gemeente Amsterdam Marktwezen