Ambtelijke brief/advies. 8 november 1939. Directeur van het Marktwezen (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14). [Briefhoofd met logo van de drie Amsterdamse kruizen]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM vdL/HG.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 8A/129/3 M.
BIJLAGE n 5
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 8 November 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de mij met Uwe apostille d.d. 3 November 1939, No. 29/21 L.M.1939 om spoedig advies toegezonden stukken, heb ik de eer U het volgende te berichten. Inderdaad is in beginsel overeenstemming bereikt omtrent de invoering van machinale stempeling der legitimatiekaarten, waardoor de losse week- en maandbonnen komen te vervallen. Intusschen staan voor mij de voordeelen van het nieuwe systeem, zooals deze door den Bedrijfseconomisch-Adviseur in zijn rapport worden opgesomd, ~~nog niet~~ vast. Het is zelfs nog de vraag, of het nieuwe systeem om practische redenen wel kan worden ingevoerd. Zoo staat het nog te bezien of de aan te schaffen machines de vereischte gegevens zoodanig duidelijk op de achterzijde der legitimatiekaarten kunnen aanbrengen, dat de contrôle er niet onder zal lijden. Dit hangt o.a. weer samen met de vraag of op de achterzijde der kaarten 13 of 26 weekstempels zullen worden geplaatst. In elk geval zal na 13 of 26 weken een nieuw vel moeten worden opgeplakt, waardoor de voorgaande periode (van 13 of 26 weken) niet meer gecontrôleerd kan worden. De bedoelde contrôle is mijns inziens voor Maatschappelijk Steun van belang, om te weten of een kooper de Centrale Markt regelmatig heeft bezocht. Hoe dit alles nog zij, met het oog op diverse vraagpunten is met den Bedrijfseconomisch-Adviseur voorloopig slechts afgesproken, dat drukproeven met de betreffende machines in de

[Handgeschreven kanttekening linksboven:]
Voor de orde
de bespreking
van 1 man op
het kantoor,
geenszins

[Handgeschreven aantekening linksonder:]
Ten dienste
van
Ten * Kern van de zaak: De brief betreft een kritisch ambtelijk advies over de modernisering van de administratie bij de Centrale Markt. Men wil overstappen van handmatige bonnen naar een machinaal gestempelde legitimatiekaart.
* Problematiek: Hoewel er "in beginsel" overeenstemming is, uit de directeur van het Marktwezen zijn zorgen over de uitvoerbaarheid en de effectiviteit van de controle.
* Controle-aspect: De belangrijkste zorg is de traceerbaarheid van marktbezoeken. Omdat er periodiek nieuwe vellen over de oude stempels worden geplakt, vervalt het overzicht op het verleden. Dit is cruciaal voor de afdeling 'Maatschappelijk Steun', die marktbezoek waarschijnlijk als voorwaarde stelt voor bepaalde uitkeringen of vergunningen aan kooplieden.
* Status: De brief is een tussenstap; er is besloten eerst drukproeven te doen voordat de machines definitief worden aangeschaft. * Tijdsgewricht: November 1939. Nederland is op dit moment gemobiliseerd en neutraal tijdens de eerste maanden van de Tweede Wereldoorlog. De bemoeienis van de overheid met de voedselvoorziening ("Levensmiddelen") en sociale steun is groot vanwege de oorlogsdreiging en de economische onzekerheid.
* Locatie: De Jan van Galenstraat in Amsterdam-West was de plek waar de Centrale Markthallen (nu het Food Center Amsterdam) gevestigd waren. Dit was het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening.
* Terminologie:
* Apostille: In deze context een kanttekening of korte instructie geplaatst op een officieel document door een superieur (de wethouder).
* Maatschappelijk Steun: De toenmalige term voor sociale zaken/bijstand. Het controleren van marktbezoek suggereert dat men wilde controleren of steuntrekkers of ondernemers daadwerkelijk hun nering uitoefenden.
* Machinale stempeling: Een vroege vorm van kantoorautomatisering om de fraudegevoelige "losse bonnen" te vervangen.