8 november 1939. DIRECTIE MARKTWEZEN AMSTERDAM

Vervolg No. 2 van brief dd. 8 November 1939.
No. 8A/129/3 M. aan den Heer Wethouder voor de
te Amsterdam. Levensmiddelen,

betalingen kan mijns inziens om bovengenoemde redenen thans nog niet definitief worden beslist.

~~of door invoering van het machinale systeem 1 man op het kaartenkantoor kan worden uitgespaard, hangt nog geheel af van de vraag of een en zoo ja welk machinaal systeem zal kunnen worden ingevoerd, met 1, 2 of 3 machines, enz.~~

Voor de goede orde merk ik tenslotte op, dat ~~bij aanstelling van 2 schrijvers gedurende 5 weken, toch ook nog controleurs~~ aan hun normale taak ~~zullen~~ moeten worden onttrokken, hetgeen ik niet bevorderlijk acht voor den goeden gang van zaken op de Centrale Markt. Nochtans meen ik mij tegen de voorgestelde oplossing niet te moeten verzetten.

In afwachting van het nadere onderzoek omtrent de definitieve invoering van een machinaal systeem, stel ik U mitsdien voor mij, overeenkomstig het advies van den Bedrijfseconomisch-Adviseur, te machtigen tot aanstelling op arbeidscontract van 2 schrijvers gedurende 5 weken, ten behoeve van het in orde maken der legitimatiekaarten voor 1940.

De Directeur,

[Handgeschreven tekst:]
I mijnerzijds was voorgesteld een drietal contrôleurs op arbeidscontract aan te nemen. ~~Wanneer~~ Wanneer thans twee schrijvers worden aangesteld zullen deze ~~thans ook een deel van het~~ in hoofdzaak het voor vernieuwing der legitimatiekaarten vereischte schrijfwerk kunnen verrichten. Daarenboven zullen dan evenwel eenige contrôleurs behulpzaam moeten zijn bij het verzamelen der vereischte gegevens. Deze contrôleurs zullen derhalve aan een deel van Dit document is een ambtelijk concept of een kopie van een verzonden brief waarin de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam de personele behoefte voor de jaarlijkse kaartvernieuwing bespreekt.

De kernpunten zijn:
1. Mechanisatie versus Handwerk: Er wordt nagedacht over de invoering van een "machinaal systeem" op het kaartenkantoor om arbeid te besparen, maar dit besluit is nog niet rijp. Voor de korte termijn is handmatig werk noodzakelijk.
2. Personele verschuiving: Er is een discussie over het type personeel. Oorspronkelijk was het plan om drie controleurs aan te nemen. Het uiteindelijke voorstel is om twee tijdelijke "schrijvers" (administratieve krachten) in te huren voor 5 weken.
3. Impact op de werkvloer: De directeur uit zijn zorgen over de werkdruk op de Centrale Markt. Zelfs met de tijdelijke krachten moeten vaste controleurs worden vrijgemaakt voor gegevensverzameling, wat ten koste gaat van hun reguliere taken.
4. Handgeschreven wijzigingen: De doorhalingen en de handgeschreven toevoeging onderaan tonen de evolutie van het beleid. De directeur nuanceert hierin de rolverdeling tussen de nieuwe schrijvers en de bestaande controleurs. De brief dateert van november 1939. Dit is een cruciale periode: de Tweede Wereldoorlog is in september uitgebroken. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal is, heerst er grote spanning en wordt de economie voorbereid op schaarste.

• Wethouder voor de Levensmiddelen: De adressering is specifiek. In tijden van oorlogsdreiging is de voedselvoorziening en de controle daarop (via de Centrale Markt) van vitaal belang voor de stad Amsterdam.
• Legitimatiekaarten 1940: Deze kaarten waren nodig voor handelaren en personeel om toegang te krijgen tot de marktgebouwen. Gezien de naderende oorlogstijd was een strikte registratie van wie zich op de markt bevond essentieel voor de distributiecontrole.
• Bureaucratie in transitie: Het document laat de overgang zien van volledig handmatige administratie naar de eerste overwegingen voor mechanisatie (ponskaartsystemen of vroege rekenmachines), een proces dat door de oorlogsomstandigheden en de behoefte aan efficiënte registratie in een stroomversnelling zou raken.