Getypte ambtelijke brief/circulaire met handgeschreven kanttekeningen. 10 april 1942. J.Th. Smeets (Directeur). [Handgeschreven rechtsboven:] m. H. Jonker [gevolgd door een paraaf]

CENTRALE DIENST VOOR DE LEVENSMIDDELENVOORZIENING
Afd. "KLEEDING & SCHOEISEL, v.Reigersbergenstr. 2.
No.2928/151/CDL.
Amsterdam, 10 April 1942.

A a n
Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven.

Ik heb de eer, U mede te deelen, dat door de Commissie voor de Smeeroliën is bepaald, dat Diensten en Bedrijven, die poetskatoen (en poetslappen) gebruiken, het met vet en olie verzadigde materiaal dienen te verzamelen en dit ter terugwinning van olie en vetbestanddeelen moeten afstaan aan den Dienst der Gemeentelijke Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen, afdeeling Wasscherij, alhier.

Tevens is bepaald, dat door den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening slechts geëxtraheerde katoen (poetslappen) ten behoeve van Uw Dienst (Bedrijf) mag worden teruggeleverd, overeenstemmend met de door U ter reiniging ingeleverde hoeveelheden poetskatoen of poetslappen.

In verband hiermede moge ik U verzoeken, thans het oude materiaal te willen doen verzamelen en te zijner tijd in te leveren bij de Gemeente-Wasscherij, Haarlemmerweg 297, alhier.

Met den Dienst der Gemeentelijke Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen is overeen gekomen, dat 1 maal per drie maanden aan onzen dienst opgave zal worden gedaan van de door U ingeleverde hoeveelheden poetskatoen (of poetslappen), opdat door ons aan de hand daarvan een aequivalente hoeveelheid gereinigde katoen kan worden teruggeleverd.

Omtrent den prijs dezer katoen, zal ik U t.z.t. nader bericht doen toekomen.

De Directeur,
J.Th. Smeets.

[Handgeschreven linksonder:] 7/16/1 M. 1942 14/3
[Handgeschreven rechtsonder:] 7 * Onderwerp: De verplichte inzameling en recycling van vervuilde poetskatoen en poetslappen ten behoeve van de extractie van oliën en vetten.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands ("Ik heb de eer", "moge ik U verzoeken") met de destijds gangbare spelling (den, dezer, wasschery).
* Logistiek: De uitvoering van de reiniging en extractie ligt bij de Amsterdamse Gemeentelijke Wasscherij aan de Haarlemmerweg. Er is sprake van een strikte ruilhandel: men krijgt enkel een "aequivalente hoeveelheid" terug van wat men heeft ingeleverd.
* Administratie: Het document bevat diverse archiefkenmerken, waaronder een dossiernummer onderaan dat mogelijk verwijst naar de registratie in het archief van de ontvangende dienst. Dit document stamt uit april 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een nijpend tekort aan grondstoffen, waaronder vetten, oliën en textiel. De "Commissie voor de Smeeroliën" en de "Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening" speelden een cruciale rol in de distributie en de gedwongen besparingsmaatregelen.

Opvallend is dat de dienst voor 'Levensmiddelenvoorziening' zich bezighoudt met poetskatoen voor machines; dit illustreert hoe de totale oorlogsvoering en de schaarste alle sectoren van de economie met elkaar verweefden. Vetten waren niet alleen nodig voor voedsel, maar ook voor industriële toepassingen. Het terugwinnen van olie uit gebruikte lappen was een noodzakelijke maatregel om de industriële productie gaande te houden in een tijd waarin import nagenoeg onmogelijk was.