Getypte concept-brief. Niet expliciet vermeld bovenaan, maar in de tekst wordt verwezen naar een stuk "No. 702 L.M. 194[2?]" en een brief van de "6 dezer". Gezien de context betreft dit de periode van de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen (Amsterdam). C O N C E P T .

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen.

Klachten van J.Saur
over vischverdeeling.
–––––––––

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 6 dezer om advies ontvangen stuk No.702 L.M. 194[2?] heb ik de eer U te berichten, dat het euvel, dat door adressant wordt beschreven, zich op alle ver-koopplaatsen van visch voordoet. Er wordt regelmatig over geklaagd, dat bepaalde personen zich dagelijks in de rij voor het koopen van verdeelvisch opstellen terwijl het eveneens veelvuldig voorkomt, dat meer-[doorgehaald: dere] personen uit een gezin deze visch trachten te bemachtigen.

Zooals U bekend is, is het contrôleerend personeel op de markten opgedragen om tegen een en ander op te treden en personen, die zich hieraan schuldig maken uit de rij te verwijderen. Ik ben het echter volkomen mer [sic] adressant eens, dat een afdoende contrôle, welke geheel op het geheugen is gebaseerd, op deze wijze niet is te bereiken. Het alternatief zou echter zijn een officiëele distributie van visch [.] Gelet op den geringen, doch vooral wisselvalligen aanvoer kan dit echter niet in overweging worden genomen. Het uitreiken van knipkaarten zou voor Amsterdam reeds beteekenen, dat 200.000 van zulke kaarten moeten worden uitgegeven. De daarmee gepaard gaande contrôle-maatregelen zouden - nog daargelaten de financieele bezwaren - dermate uitgebreid moeten zijn, dat ze in wanverhouding zouden komen tot de geringe hoeveelheid visch, welke [doorgehaald: wordt] aangevoerd.

Ik geef U derhalve beleefd in overweging den adressant te/berichten /doen, dat aan zijn verzoek niet kan worden voldaan.

Ik merk hierbij nog op, dat Saur omtrent de onderhavige aangelegenheid ook reeds vele brieven aan mij heeft gericht; volgens mijn inlichtingen is hij een gepensionneerd kellner, die er werk van maakt om uitgebreide adviezen samen te stellen.

De Directeur, In deze brief reageert de directeur van een Amsterdamse overheidsdienst op een klacht van een burger, de heer J. Saur. De kern van de klacht is de oneerlijke verdeling van vis aan de viskramen: mensen sluiten meerdere keren aan of komen met het hele gezin om meer dan hun deel te bemachtigen.

De directeur erkent het probleem, maar stelt dat handhaving op basis van "geheugen" door controleurs op de markt onmogelijk is. Het invoeren van een officieel distributiesysteem met bonkaarten (knipkaarten) wijst hij echter af. De redenen hiervoor zijn praktisch en bureaucratisch:
1. Onregelmatige aanvoer: Er is te weinig vis en de aanvoer is te onvoorspelbaar om een bonnenstelsel op te baseren.
2. Bureaucracy: Voor 200.000 huishoudens in Amsterdam kaarten drukken en controleren weegt niet op tegen de kleine hoeveelheid vis die er daadwerkelijk te verdelen is.

De toon aan het eind van de brief is enigszins neerbuigend richting de klager, die wordt omschreven als een gepensioneerde kelner die er een hobby van maakt om de overheid van ongevraagd advies te dienen. Dit document stamt uit de Tweede Wereldoorlog (waarschijnlijk 1941 of 1942), een periode van toenemende schaarste in Nederland. Hoewel veel basisbehoeften al snel op de bon gingen (distributie), bleven sommige producten zoals vis langer buiten het officiële systeem vanwege de onregelmatige vangst en aanvoer.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" in Amsterdam had de zware taak om de voedselvoorziening in de stad te regelen onder toezicht van de Duitse bezetter. De brief illustreert de spanning tussen de roep om rechtvaardigheid van de burger (die misbruik van rijen ziet) en de pragmatische, overbelaste bureaucratie die grote systemen voor kleine hoeveelheden goederen niet zinvol vindt. Het woord "verdeelvisch" duidt op vis die buiten de vrije handel om, onder toezicht van de overheid, werd verkocht.