Handgeschreven brief (twee pagina's op één blad). 13 april 1942 (afgeleid van de datum in de tekst en het stempel '15/4'). Taakes Boot, Oude Steeg No 2, Monnickendam. Mijnheer de Inspecteur (vermoedelijk van het Gewestelijk Arbeidsbureau of de sociale dienst). [Pagina 1]

1
M dam 13 [april] 1942.
Mijnheer d Inspecteur
Bij deze laat ik uw weten als dat ik uw
Bericht heeft ontvangen
Ik zal uw den Reden vertellen
als dat ik niet gekomen bent.
Ik heb al in geen drie weken een beetje
Handel gehad en Niets verdient
Nu een Maandag kon ik een paar
dagen Werk krijgen en toen heb ik dat
maar genomen
Niet van Weelde maar wel van armoed
Het wachten is op de paling. Maar daar
is het nu noch te koud voor. En andere
visch is er Niet. Werken is mijn vak Niet
mijn Vak is koopman. Vischventer.

[Stempel onderaan:]
No 27/10/2 M. 1942 15/4

[Pagina 2]

2
Ik hoop en ik wensch dat uw het mij niet
kwalijk neemt dat ik niet verschenen ben
Mijnheer ik kwam vriendelijk vragen om
in lichting omtrent uw Schrijven
wegens mijn Werkzaamheden
In aller hoop dat uw over mijn denkt
Een goed Woord vindt een goede plaats.
In agtu
Taakes Boot
Oude Steeg No 2.
Monnikendam * Inhoud: De brief is een excuusbrief van Taakes Boot uit Monnickendam. Hij legt uit waarom hij niet op een officiële afspraak is verschenen. Als visboer (vischventer) heeft hij door de kou geen handel in paling en daarom geen inkomsten. Uit pure armoede heeft hij op de dag van de afspraak tijdelijk ander werk aangenomen. Hij vraagt om begrip en om nadere inlichtingen over zijn dossier.
* Handschrift en Spelling: Het handschrift is een keurig, geoefend schoolschrift. De spelling is fonetisch en bevat grammaticaal onjuiste vervoegingen (bijv. "ik ... heeft ontvangen", "ik ... bent"), wat duidt op een schrijver die gewend is aan de spreektaal maar minder aan de formele schrijftaal. De term "in lichting" (inlichting) en "in agtu" (in achting) zijn hier voorbeelden van.
* Toon: De toon is uiterst beleefd, bijna onderdanig ("In aller hoop dat uw over mijn denkt"). Het gebruik van het spreekwoord "Een goed Woord vindt een goede plaats" is een moreel appel op de menselijkheid van de ambtenaar. * Historische context: De brief dateert uit de Tweede Wereldoorlog (1942). In deze periode was er een strenge controle op de arbeidsmarkt door de Duitse bezetter en de Nederlandse instanties. Wie niet werkte of geen inkomsten had, liep het risico op gedwongen tewerkstelling (Arbeitseinsatz).
* Sociaal-economisch: De brief illustreert de bittere armoede in de vissersplaatsen rond het IJsselmeer tijdens de oorlogsjaren. Voor een zelfstandig visventer was de winter en het vroege voorjaar een periode van grote onzekerheid. De noodzaak om een paar dagen "werk te krijgen" weegt voor de schrijver zwaarder dan het verschijnen op een officiële oproep, simpelweg om te kunnen overleven. Bij deze (Inspecteur)