Afschrift van een officiële brief. 15 October 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, Handelsafdeeling. Afschrift

No.903 L.M. -1942-
Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale,
Handelsafdeeling.
's-Gravenhage Surinamestraat 18

's-Gravenhage, 15 October 1942.

Aan den geadresseerden Burgemeester

Betreffende voorraadvorming groenten.

De mogelijkheid bestaat, dat op zeer korten termijn, wellicht reeds a.s. week, versche stapelgroenten beschikbaar komen ter vorming van een reservevoorraad in de groote gemeenten.

Het is de bedoeling, dat wij de levering van die groenten zelf verzorgen, tegen vergoeding van een nader vast te stellen bedrag, ter dekking van de aan de levering verbonden kosten.

Omtrent de beschikbaar komende hoeveelheid en de sorteering der groenten kunnen wij geen enkele toezegging doen; doch als voorloopig maximum van den te vormen voorraad wordt voorshands 5 kg per hoofd der bevolking aangenomen, terwijl er dezerzijds voor zal worden zorg gedragen, dat de sorteering zoo uitgebreid mogelijk zal zijn.

Hoewel de voorgenomen voorraadvorming geheel los staat van de voorziening in de oogenblikkelijke behoeften, dient wel een regeling met den handel getroffen te worden inzake een geregelde verversching en vervanging der voorraden, c.q. de zekerheid te bestaan, dat zoodanige verversching en vervanging mogelijk worde.

Teneinde zoo noodig spoedig tot verzending te kunnen overgaan, gelieve U ons per omgaande mede te deelen:
1. of door U op bovenstaande voorwaarden voor rekening der gemeente voorraadvorming van Uw gemeente gewenscht wordt. * Inhoud: De brief informeert burgemeesters over de aanstaande beschikbaarheid van "stapelgroenten" (houdbare groenten zoals aardappelen of wortelen) voor het aanleggen van noodvoorraden.
* Logistiek: De Centrale regelt de levering tegen kostprijs. Er wordt uitgegaan van een rantsoen van 5 kg per inwoner voor deze reserve.
* Beheer: De afzender benadrukt dat er een systeem moet komen voor het roteren (verversen) van de voorraad om bederf te voorkomen, los van de reguliere dagelijkse voedselvoorziening.
* Toon: Formeel, bureaucratisch en dringend ("per omgaande mede te deelen"). Deze brief dateert uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een overheidsorgaan dat binnen het distributiestelsel de productie en verdeling van groente en fruit controleerde.

In deze fase van de oorlog werd de voedselvoorziening steeds nijpender. De "voorraadvorming" was een strategische maatregel om in de grote steden (waar de nood het hoogst was) reserves op te bouwen tegen dreigende tekorten of haperingen in de aanvoer. Het gebruik van "stapelgroenten" wijst op producten die gedurende langere tijd opgeslagen konden worden. De brief illustreert de verschuiving van een vrije markt naar een strak geleide distributie-economie waarbij de lokale overheid (de burgemeester) direct verantwoordelijk werd gesteld voor de voedselzekerheid van de burgers, zij het op kosten van de eigen gemeentekas.