Handgeschreven ambtelijke of beleidsmatige notitie.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke of beleidsmatige notitie. Overleg gemengde commissie behoeft
opdracht (met medewerking van
Centraal Bureau).
Voldoende voorraad kool,
uien, peen, rapen, bonen.
Bedoeling voorraad
door veilingen te doen
terughouden om gewest
bij te springen.
[Linkermarge:]
Totaal
22 à 25.000
HA
[Midden:]
Extra 25.000 HA bonen etc.
(12 maanden)
in N.H. 1000 HA kool
(4 à 5000 wagens)
Belangrijke uitbreiding in
bollenteelt.
Inperking bloemisterij
met 50 % waarvan andere
culturen in de plaats komen. De notitie bevat kernpunten voor een beleidswijziging in de Nederlandse land- en tuinbouw, gericht op het veiligstellen van de voedselvoorziening in een crisissituatie (oorlogstijd).
- Centrale Regie: De vermelding van een "gemengde commissie" en het "Centraal Bureau" (waarschijnlijk het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening) duidt op een strakke overheidssturing.
- Strategische Voorraden: Men wil voorraden van houdbare groenten (kool, uien, peen, rapen, bonen) via veilingen blokkeren om deze later in te zetten in regio's ("gewesten") waar tekorten ontstaan.
- Areaalverschuiving: De cijfers in de marge en het midden tonen een enorme gewenste uitbreiding van het areaal bonen (25.000 hectare) en kool (1.000 hectare extra in Noord-Holland).
- Sanering Sierteelt: De meest ingrijpende maatregel is de "inperking bloemisterij met 50%". De vrijgekomen grond moet worden gebruikt voor "andere culturen" (voedselgewassen). Opvallend is de vermelding van "uitbreiding in bollenteelt"; mogelijk betreft dit een overgangsfase of specifiek toegestane exportteelt, hoewel de context van voedselvoorziening vaker duidt op een verschuiving weg van bollen naar bijvoorbeeld suikerbieten (schrijfwijzen van 'bollen' en 'bieten' kunnen in dit handschrift op elkaar lijken, maar de transcriptie volgt de visuele kenmerken). Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) kwam de landbouw onder direct toezicht te staan van de bezetter en de Nederlandse landbouwautoriteiten. Luxe-exportproducten zoals bloemen maakten plaats voor 'calorierijke' gewassen. Deze notitie is een typisch voorbeeld van de ambtelijke voorbereiding op de zogeheten 'voedsel-slag', waarbij elke beschikbare hectare grond werd ingezet om de bevolking van de nodige vitaminen en koolhydraten te voorzien. De genoemde "4 à 5000 wagens" kool illustreert de logistieke omvang van deze operatie.