A•W•NOTTERMAN
Fa. H. van Berkel
Reguliersgracht 42

AMSTERDAM, 8 December 1941.

REKENING voor de NEDERLANDSCHE MIDDENSTANDSBANK N.V.
Groentenmarkt - AMSTERDAM

1941

29 Nov. 5 lichtpunten en 1 stopcontact bijgemaakt, tevens leiding
en 8 Dec. voor tusschenmeter.
20meter buis, 52 meter draad, 5 doozen, 4 bochten,
12 laschdoppen, 3 rawlplugs, 2 doosjes rawlplugs,
2 serieschakelaars, 1 afsluiter, 1 stopcontact,
zadels schroeven tules en 16 uur arbeidsloon
monteurs en hulpmonteurs f 74.68
1 plafonnier met ballon 3.25
6 pendelornamenten met ballon à f 6.25 37.50
4 Bi-Arlita lampen 150 dlm. à f 1.88 f 7.52
4 Philipslampen 200 dlm. à f 2.65 10.60
-------
18.12 16.31 X
------- -------
totaal f 131.74
=========

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder:]
[Paraaf]
131.74
16.31

115.43

--- * Werkzaamheden: De factuur betreft de installatie van vijf lichtpunten, een stopcontact en de voorbereiding voor een tussenmeter. Dit wijst op een uitbreiding van de elektrische installatie in een kantoorpand of filiaal van de bank.
* Materialen: Er wordt een gedetailleerde lijst gegeven van montagematerialen zoals buizen, draad, lasdoppen en het toen relatief nieuwe merk 'Rawlplug' (muurpluggen).
* Verlichting: Er zijn diverse armaturen geleverd: een plafonnière en zes pendelornamenten. De lampen zelf betreffen specifieke types: "Bi-Arlita" en "Philipslampen".
* Berekening:
* De subtotalen voor de lampen bedragen f 7.52 en f 10.60, samen f 18.12.
* Er lijkt een korting van 10% te zijn toegepast op de lampen (f 18.12 - 10% = f 16.31).
* Het eindtotaal van f 131.74 is de som van de arbeid/materiaal (74.68), plafonnière (3.25), pendels (37.50) en de gedisconteerde lampenprijs (16.31).
* Annotaties: De handgeschreven som onderaan trekt de prijs van de lampen (16.31) af van het totaal (131.74) om uit te komen op f 115.43, waarschijnlijk voor interne boekhoudkundige controle of verrekening van de installatiekosten versus de losse verbruiksartikelen.

--- * Historische periode: De factuur dateert uit december 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Ondanks de oorlogssituatie gingen reguliere bedrijfsactiviteiten en bankzaken in deze periode nog door, al werd materiaal schaarser.
* Locatie: De Reguliersgracht 42 in Amsterdam (het adres van de installateur) is een monumentaal pand. De Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) was een voorloper van de huidige ING Bank. De vestiging aan de Groentenmarkt (nabij de huidige Marnixstraat/Appeltjesmarkt) was een logische plek voor een bank die zich richtte op de middenstand en handelaren.
* Technologie: De vermelding van een "tusschenmeter" suggereert dat de bank wellicht een deel van het pand onderverhuurde of het verbruik van een specifieke afdeling apart wilde registreren. De gespecificeerde "Bi-Arlita" lampen waren indertijd een bekend type gloeilamp van Philips met een dubbelgewonden spiraal voor hogere lichtopbrengst. A.W. Notterman H. van Berkel N.V.