31 maart 1942. J.C. Wagtendonk, Import en Export van geconserveerde en gezouten groenten. Den Wel Ed. Heer Directeur van het Marktwezen. [Briefhoofd]
J. C. WAGTENDONK
IMPORT EN EXPORT
GECONSERVEERDE
EN GEZOUTEN GROENTEN
==
AMSTERDAM, 31 Maart 1942
LANGE NIEZEL 22

[Brieftekst]
1 tierce = 180 Liter

Aan der Wel Ed Heer
Directeur v. h. Marktwezen

Geachte Heer

Heden kwam mij ter oore dat in begin april
gezoute vatgroenten zullen worden afgeleverd
doch dat dit zal gebeuren op de aardappelboekjes
Daar ik een zaak heb, waarin alleen zuurkool
gezouten groenten busgroenten en comestibles worden
verkocht, dacht ik naar mijn bescheiden meening
in de eerste plaats in aanmerking te komen voor
eventueele distributie van bovengenoemden goederen,
te meer daar ik in gewone jaren altijd al een
groote omzet had Tot nog toe nam ik van den
Heer J.J. Wijnschenk dezen winter reeds 32 tierce [met daarboven genoteerd: 32 x 400 pond]
zuurkool en 30 tierce [met daarboven genoteerd: 30 x 400 pond] snij en spercieboonen + andyvie
af en zou 't mij daarom al heel vreemd voor
komen als ik van mijn speciaal artikel werd
uitgesloten. * Onderwerp: Een verzoek van een handelaar om betrokken te worden bij de distributie van gezouten groenten (vatgroenten).
* Kern van het betoog: De schrijver, J.C. Wagtendonk, heeft vernomen dat gezouten groenten vanaf april via de distributiebonnen voor aardappelen ("aardappelboekjes") verstrekt zullen worden. Hij voert aan dat zijn speciaalzaak zich uitsluitend richt op deze producten (zuurkool, gezouten groenten, conserven en comestibles) en dat hij daarom bij uitstek geschikt is als distributiepunt.
* Bewijsvoering: Om zijn belang en expertise aan te tonen, noemt hij specifieke inkoopcijfers van de afgelopen winter bij een leverancier (J.J. Wijnschenk): 32 tierces zuurkool en 30 tierces bonen/andijvie. Hij verduidelijkt dat een 'tierce' gelijkstaat aan 180 liter of ongeveer 400 pond.
* Toon: De brief is formeel en beleefd ("bescheiden meening"), maar bevat ook een duidelijke vingerwijzing naar de onlogica die zou ontstaan als een specialist van zijn eigen product zou worden uitgesloten. * Historische context: De brief is gedateerd op 31 maart 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Distributiestelsel: In deze periode was het distributiestelsel (bonkaarten) volop in werking vanwege de toenemende voedselschaarste. De overheid (via het Bureau voor het Marktwezen) bepaalde welke winkeliers welke goederen mochten verkopen.
* Terminologie:
* Vatgroenten: Groenten die door middel van inleg in zout (pekel) in houten vaten werden geconserveerd.
* Aardappelboekjes: De specifieke bonkaarten die recht gaven op een rantsoen aardappelen; kennelijk werd de distributie van andere bulkproducten zoals pekelgroenten hieraan gekoppeld.
* Comestibles: Een verouderde term voor fijne eetwaren of delicatessen.
* Tierce: Een oude inhoudsmaat voor vaten (afgeleid van het Franse woord voor een derde), in dit document gespecificeerd als 180 liter.