Archief 745
Inventaris 745-376
Pagina 369
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Officieel ambtelijk besluit / Overeenkomst betreffende de voedselvoorziening.

Betreft de periode 1 december 1942 tot en met 30 april 1943.

Origineel

Officieel ambtelijk besluit / Overeenkomst betreffende de voedselvoorziening. Betreft de periode 1 december 1942 tot en met 30 april 1943. (Fragment boven aan de pagina)
ten door eenzelfde hoeveelheid nieuw aangevoerde groenten, zoo mogelijk van dezelfde soort en kwaliteit, alsmede door regelmatige verzorging der opgeslagen partijen, voor het houden van den voorraad in goeden staat zorg te dragen.

II.

De periode, gedurende welke de in I omschreven voorraden op de Centrale Markt en in pakhuizen in de stad aanwezig moeten zijn, loopt van 1 December 1942 tot en met 30 April 1943.

Overeengekomen wordt om op 15 Februari 1943 met elkander te overleggen of het, in verband met de weers- of andere omstandigheden, wenschelijk is om een door ons te bepalen gedeelte van den voorraad voor den verkoop vrij te geven, ook indien geen vervanging door andere stapelgroenten meer mogelijk is. Voor de Gemeente zullen aan dit overleg deelnemen de Gemeentelijk Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden, de Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening en de Directeur van het Marktwezen.

Indien op een tijdstip na 1 April 1943 de Combinatie van oordeel is, dat bepaalde partijen van den voorraad van de hand moeten worden gedaan, in verband met de kwaliteit of in verband met de mogelijkheid dat er anders in den handel geen afzet meer voor te vinden is, doch de Gemeente meent deze partijen nog niet voor den verkoop vrij te moeten geven, dan zullen deze partijen door de Gemeente voor den dan geldenden veilingsprijs moeten worden overgenomen.

Indien ten gevolge van weers- of andere omstandigheden de aanvoer naar Amsterdam van stapelgroenten tijdens de hier boven genoemde periode stagnatie ondervindt, waardoor, naar het oordeel van de Gemeente, gevaar voor gebrek aan deze groenten dreigt te ontstaan, kan zij aan de Combinatie opdragen door haar te bepalen hoeveelheden van den voorraad te verkoopen, opdat deze ter beschikking komen van de bevolking van Amsterdam.

III.

De in artikel I omschreven voorraden, welke in Amsterdam voor rekening en risico van partijen ter andere zijde zullen worden opgeslagen, worden door dezen gedurende de in artikel II genoemde periode, in bewaring gegeven aan partij ter eene zijde, onverminderd de verplichting van partijen ter andere zijde, om voor een goede verzorging van de voorraden zorg te dragen ter zake waarvan partij ter eene zijde geenerlei aansprakelijkheid aanvaardt.

De partij ter eene zijde is bevoegd van de in bewaring gegeven voorraden aan partijen ter andere zijde alleen die hoeveelheden terug te geven, welke op grond van bepalingen van deze overeenkomst voor aflevering of vervanging in aanmerking komen.

Bij vervanging geschiedt de teruggave door partij ter eene zijde zooveel mogelijk alleen tegen afgifte door partijen ter andere zijde van eenzelfde hoeveelheid van dezelfde soort groenten, die alsdan door partij ter eene zijde, overeenkomstig dit artikel verder zullen worden bewaard. * Juridische structuur: Het document is opgezet als een formele overeenkomst tussen "partij ter eene zijde" (waarschijnlijk de Gemeente Amsterdam of een uitvoerend orgaan) en "partijen ter andere zijde" (de handelaren). Het regelt de juridische status van de voorraden (bewaarneming), waarbij het risico voor bederf bij de handelaren blijft liggen, ondanks dat de gemeente de zeggenschap heeft over wanneer er verkocht mag worden.
* Crisismanagement: De tekst getuigt van een strakke regie op de voedselvoorraad. Er zijn specifieke mechanismen ingebouwd voor noodsituaties, zoals stagnatie in de aanvoer door winterweer. De gemeente behoudt zich het recht voor om verkoop af te dwingen om de bevolking te voeden.
* Economische waarborgen: Er is een regeling voor de "veilingsprijs". Als de gemeente verkoop verbiedt terwijl de handelaren de waar willen lozen (bijv. wegens dreigend bederf na 1 april), moet de gemeente de voorraad zelf opkopen. Dit beschermt de handelaren tegen onredelijke verliezen door overheidsingrijpen.
* Terminologie: Het gebruik van "stapelgroenten" (groenten die lang bewaard kunnen worden, zoals aardappelen, wortelen, uien en kool) onderstreept het strategische belang van deze voorraden voor de winteroverleving. Dit document stamt uit de winter van 1942-1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening was in deze periode volledig onderworpen aan het distributiestelsel. Amsterdam, als grootste stad, was uiterst kwetsbaar voor haperingen in de aanvoerketen.

De "Centrale Markt" aan de Jan van Galenstraat speelde een cruciale rol als logistiek knooppunt. De genoemde functionarissen (Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden) maakten deel uit van de bureaucratische apparaten die de schaarse middelen moesten verdelen. Hoewel de Hongerwinter (1944-1945) nog ver weg was, laten deze bepalingen zien dat de autoriteiten in 1942 al grote voorzorgsmaatregelen namen om de winterse voedselzekerheid in de hoofdstad te waarborgen door strategische reserves aan te leggen en de vrije marktwerking nagenoeg volledig op te schorten.

Samenvatting

  • Juridische structuur: Het document is opgezet als een formele overeenkomst tussen "partij ter eene zijde" (waarschijnlijk de Gemeente Amsterdam of een uitvoerend orgaan) en "partijen ter andere zijde" (de handelaren). Het regelt de juridische status van de voorraden (bewaarneming), waarbij het risico voor bederf bij de handelaren blijft liggen, ondanks dat de gemeente de zeggenschap heeft over wanneer er verkocht mag worden.
  • Crisismanagement: De tekst getuigt van een strakke regie op de voedselvoorraad. Er zijn specifieke mechanismen ingebouwd voor noodsituaties, zoals stagnatie in de aanvoer door winterweer. De gemeente behoudt zich het recht voor om verkoop af te dwingen om de bevolking te voeden.
  • Economische waarborgen: Er is een regeling voor de "veilingsprijs". Als de gemeente verkoop verbiedt terwijl de handelaren de waar willen lozen (bijv. wegens dreigend bederf na 1 april), moet de gemeente de voorraad zelf opkopen. Dit beschermt de handelaren tegen onredelijke verliezen door overheidsingrijpen.
  • Terminologie: Het gebruik van "stapelgroenten" (groenten die lang bewaard kunnen worden, zoals aardappelen, wortelen, uien en kool) onderstreept het strategische belang van deze voorraden voor de winteroverleving.

Historische Context

Dit document stamt uit de winter van 1942-1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening was in deze periode volledig onderworpen aan het distributiestelsel. Amsterdam, als grootste stad, was uiterst kwetsbaar voor haperingen in de aanvoerketen.

De "Centrale Markt" aan de Jan van Galenstraat speelde een cruciale rol als logistiek knooppunt. De genoemde functionarissen (Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden) maakten deel uit van de bureaucratische apparaten die de schaarse middelen moesten verdelen. Hoewel de Hongerwinter (1944-1945) nog ver weg was, laten deze bepalingen zien dat de autoriteiten in 1942 al grote voorzorgsmaatregelen namen om de winterse voedselzekerheid in de hoofdstad te waarborgen door strategische reserves aan te leggen en de vrije marktwerking nagenoeg volledig op te schorten.

Locaties

Amsterdam (met specifieke vermelding van de Centrale Markt).

Kooplieden in dit dossier 12

Auto's met aanhangwagens 4
Auto's met aanhangwagens 4
E. Kool 497
E. Kool 497
Luxe auto's -
Luxe auto's -
Paard en wagens 193
Paard en wagens 193
R. Kool 1205
R. Kool 1205
W. Kool 1155
W. Kool 1155

Gerelateerde Documenten 4