20 december 1941. DIRECTIE MARKTWEZEN AMSTERDAM

Bladz. 3
No. 37/139/1 van brief dd. 20 December 1941
M. aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
te Amsterdam.

met het thans beschikbare, kleine aantal generatorauto's, aangevuld met de benzinewagens, waarvoor een door de Rijksverkeersinspectie voor de maand Januari te verstrekken kleine hoeveelheid benzine beschikbaar komt, kan plaatsvinden. Zoo noodig zouden wagens door bemiddeling van het Bevrachtingskantoor kunnen worden gevorderd.

Ten slotte kan ik U mededeelen, dat ik mij omtrent de positie van de autobanden eveneens heb verstaan met den heer Janssonius, die mij verklaarde, dat het zoo goed als zeker is, dat er banden voor met persgas omgebouwde auto's beschikbaar zullen worden gesteld.

Resumeerende geef ik U beleefd in overweging te willen bevorderen, dat, zoo mogelijk op korten termijn, door den Burgemeester in principe wordt besloten, dat een bedrag van ten hoogste f 60.000,- voor het financieren van den ombouw van tuindersauto's ter beschikking van mijn dienst wordt gesteld. Omtrent deze aangelegenheid stel ik U voor het oordeel in te winnen van Uw Ambtgenoot voor de Financiën, zoomede van de zoogenaamde Kleine Benzinecommissie.

Zoodra bovenbedoeld principe-besluit zal zijn genomen, zal dezerzijds met de tuinders omtrent de nadere uitvoering van bovenomschreven plan overleg worden gepleegd, terwijl ik mij voorstel U daarna ter zake nader te rapporteeren.

De Directeur,
[Paraaf] Deze brief handelt over de logistieke uitdagingen van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Brandstofschaarste: Er is een groot tekort aan benzine, waardoor men moet uitwijken naar alternatieven zoals generatorauto's (houtgas) en voertuigen op persgas. De toewijzing van de schaarse benzine verloopt via de Rijksverkeersinspectie.
2. Ombouw van voertuigen: Er wordt voorgesteld om auto's van tuinders om te bouwen naar persgas. Hiervoor is een aanzienlijk krediet nodig van maximaal 60.000 gulden.
3. Schaarste aan onderdelen: Naast brandstof is er ook een tekort aan autobanden. De directeur heeft echter de toezegging gekregen dat er banden beschikbaar komen specifiek voor voertuigen die op persgas rijden.
4. Bureaucratie: Voor de uitvoering is goedkeuring nodig van de Burgemeester, na overleg met de Wethouder van Financiën en de "Kleine Benzinecommissie". Het document dateert uit december 1941, anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste aan grondstoffen en brandstoffen begon op dat moment nijpend te worden voor de civiele sector. De "Directie Marktwezen" was verantwoordelijk voor de aanvoer van verse producten (zoals groenten van tuinders) naar de stad.

Om de voedselvoorziening op peil te houden, was men gedwongen om creatieve technische oplossingen te zoeken voor het transportprobleem, aangezien benzine vrijwel uitsluitend voor de Duitse Wehrmacht en essentiële diensten beschikbaar was. De overgang naar houtgasgeneratoren en persgas was een kenmerkend verschijnsel in het straatbeeld van de oorlogsjaren. De genoemde instanties zoals het Bevrachtingskantoor en de Benzinecommissie waren onderdeel van de distributie- en controle-apparaat dat door de bezetter en de Nederlandse overheid was ingericht om de schaarste te beheren. Marktwezen Wehrmacht