Archief 745
Inventaris 745-376
Pagina 515
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypt verslag/ambtelijke notitie.

Origineel

Getypt verslag/ambtelijke notitie. In November 1940 geval Lindeman met grossiers Centrale Markt (Dykstra, Draaisma, Kramer) behandeld.
Lindeman, die groothandelserkenning heeft, vakbekwaamheid, credietwaardig is, kan niet langer worden geweerd.
Handel heeft zich by deze argumenten neergelegd.
Met bovengenoemde grossiers toen besproken, in soortgelyke gevallen, wanneer betrokkene groothandelserkenning heeft en bekwaam is om pakhuis te huren, toegang verleenen alleen voor pakhuizen, niet voor open plaatsen.
Tydens besprekingen winter-opslag toelating grossier Kuil tot Centrale Markt besproken. Handel zegt: als man aan bovenstaande normen voldoet en hy wil pakhuis hureb, geen bezwaar. Men is het er-over eens, dat pakhuizen niet leeg kunnen blyven, als er goede gegadigden voor zyn.

Ten aanzien van Dikstaal gold het volgende.
Steeds winkelier geweest; wil thans gaan grossieren; heeft groothandelserkenning. Levert Duitsche Weermacht en lid Agr.Front. Is credietwaardig en vakbekwaam.
Bespreking 12 April 1941 met Commissieleden Draaisma, Kitz en Nooy. Dykstra weigert te komen, omdat hy meent, dat ten aanzien Dikstaal niet volgens afspraak met grossiers is gehandeld. Directeur zet dit recht en verwyst naar afspraak bovenomschreven. Heeft dit ook reeds gedaan toen Dykstra hem avond tevoren over Dikstaal opbelde. Heeft hem daarby ook reeds toegezegd, dat - in afwyking van vroeger gemaakte afspraak - elk nieuw geval individueel met grossiersorganisatie zal worden overlegd.
Nooy stelt echter thans nieuw principe:
Er is noodtoestand onder grossier (zie hieromtrent punten van Onderling Belang).
Er moeten, gezien dezen noodtoestand, geen nieuwe grossiers tot Centrale Markt worden toegelaten.
Dikstaal is nooit grossier geweest en kan, naar meening van den handel, niet op de veilingen koopen, omdat hy geen toewyzing krygt. Nooy zegt: Dikstaal is strooman van N.V.Keizer. Keizer heeft hem vanmorgen 300 kisten goed geleverd om te verkoopen. Nooy zegt verder: Dikstaal niet niet betrouvbaar en niet credietwaardig, want ik heb 5 jaar lang op f 13,60 moeten wachten, die hy my schuldig was en eerst gisteren heeft hy my f 13,- betaald en f 0,60 schiet ik er nog by in.
Nooy zegt verder nog, dat de tuinders nu binnen een maand moeten veilen, dat is eerste eisch van grossiers; eerst dan kunnen grossiers hun zaken op Centrale Markt behoorlyk tot ontwikkeling brengen. * Taalgebruik: Het document is opgesteld in zakelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. de 'y' in plaats van 'ij' in woorden als 'Dykstra', 'afwyking', 'toewyzing'). Er is een typfout zichtbaar: "hureb" in plaats van "huren".
* Beleidsvorming: De tekst toont hoe regels voor markttoegang werden geformuleerd (erkenning, vakbekwaamheid, kredietwaardigheid) en hoe er werd getracht een compromis te vinden tussen de zittende grossiers en nieuwe aanvragers. Een belangrijke beperking was dat nieuwkomers enkel een pakhuis mochten huren en geen "open plaats" mochten bezetten.
* Conflicten: Er is sprake van aanzienlijke frictie. De gevestigde handel (vertegenwoordigd door Nooy en de afwezige Dijkstra) probeert de markt af te schermen, waarbij "noodtoestand" als argument wordt gebruikt. In de casus Dikstaal worden ook persoonlijke vetes (een oude schuld van 13,60 gulden) en beschuldigingen van "stroomanschap" ingezet om toelating te dwarsbomen.
* Sociaal-economische druk: De roep van de grossiers dat tuinders "moeten veilen" wijst op de strijd om de controle over de distributieketen in een tijd van schaarste. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse economische realiteit van bezet Nederland. De "Centrale Markt" was essentieel voor de voedselvoorziening.
De vermelding dat Dikstaal levert aan de "Duitsche Weermacht" en lid is van het "Agr.Front" (het Agrarisch Front, de NSB-organisatie voor boeren en handelaren) is cruciaal. Het suggereert dat politieke collaboratie werd ingezet als hefboom om economische posities te verwerven, hetgeen leidde tot weerstand bij de zittende ondernemers. Tegelijkertijd probeerde de marktinstelling ("de Handel") vast te houden aan objectieve criteria om de rust en de doorstroming van goederen te bewaren. De genoemde "noodtoestand" onder grossiers hangt waarschijnlijk samen met de distributiemaatregelen en de toenemende schaarste aan producten tijdens de oorlog.

Samenvatting

  • Taalgebruik: Het document is opgesteld in zakelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. de 'y' in plaats van 'ij' in woorden als 'Dykstra', 'afwyking', 'toewyzing'). Er is een typfout zichtbaar: "hureb" in plaats van "huren".
  • Beleidsvorming: De tekst toont hoe regels voor markttoegang werden geformuleerd (erkenning, vakbekwaamheid, kredietwaardigheid) en hoe er werd getracht een compromis te vinden tussen de zittende grossiers en nieuwe aanvragers. Een belangrijke beperking was dat nieuwkomers enkel een pakhuis mochten huren en geen "open plaats" mochten bezetten.
  • Conflicten: Er is sprake van aanzienlijke frictie. De gevestigde handel (vertegenwoordigd door Nooy en de afwezige Dijkstra) probeert de markt af te schermen, waarbij "noodtoestand" als argument wordt gebruikt. In de casus Dikstaal worden ook persoonlijke vetes (een oude schuld van 13,60 gulden) en beschuldigingen van "stroomanschap" ingezet om toelating te dwarsbomen.
  • Sociaal-economische druk: De roep van de grossiers dat tuinders "moeten veilen" wijst op de strijd om de controle over de distributieketen in een tijd van schaarste.

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse economische realiteit van bezet Nederland. De "Centrale Markt" was essentieel voor de voedselvoorziening.
De vermelding dat Dikstaal levert aan de "Duitsche Weermacht" en lid is van het "Agr.Front" (het Agrarisch Front, de NSB-organisatie voor boeren en handelaren) is cruciaal. Het suggereert dat politieke collaboratie werd ingezet als hefboom om economische posities te verwerven, hetgeen leidde tot weerstand bij de zittende ondernemers. Tegelijkertijd probeerde de marktinstelling ("de Handel") vast te houden aan objectieve criteria om de rust en de doorstroming van goederen te bewaren. De genoemde "noodtoestand" onder grossiers hangt waarschijnlijk samen met de distributiemaatregelen en de toenemende schaarste aan producten tijdens de oorlog.

Kooplieden in dit dossier 12

Auto's met aanhangwagens 4
Auto's met aanhangwagens 4
E. Kool 497
E. Kool 497
Luxe auto's -
Luxe auto's -
Paard en wagens 193
Paard en wagens 193
R. Kool 1205
R. Kool 1205
W. Kool 1155
W. Kool 1155

Gerelateerde Documenten 4