Handgeschreven ambtelijke notitie / rapportage. 8 mei 1942. [Marginale notitie in rood, verticaal:]
Aardappeltransport verh.

[Hoofdtekst:]
Elmers K. Gr. IJpolder
Ringweg F 82

Kruier op markt al meer dan
2 jaar. Voor dien tijd in
groentenhandel (wijk). Tegen-
woordig een gehad als koper.
Heeft van begin af aan gereden
zonder prijsverhoging. Meent
een van de oudste kruiers te
zijn.
Anderen die later gekomen
zijn, zijn gebleven.
Er is nog een wagen van
Jagtman wiens vader winkel
heeft moeten sluiten. Deze
wagen is pas 2 maanden op
de markt en mag blijven.
Elskers heeft 2 wagens + paarden.
Volgens Jan Es, den maire,
Kreftenbelt, de Lange, Winkelman
enz. zou Elmers niet billijk
zijn behandeld.
Beweert dat hij No 4 was
van de kruiers bij v/d Kok,
en Wouters die wel zijn gebleven.

—
8 mei 42
[Paraaf]

Th. Brouwer Het document is een verslag van een onderzoek naar de werksituatie van een zekere heer Elmers, wonende aan de Ringweg in de Grote IJpolder. Elmers beklaagt zich over zijn uitsluiting als kruier op de markt, terwijl hij naar eigen zeggen een van de oudste gedienden is en zich altijd aan de prijsafspraken heeft gehouden.

De tekst legt een contrast bloot tussen Elmers (die blijkbaar moet stoppen of wiens vergunning is ingetrokken) en anderen zoals Jagtman (een nieuwkomer) en Elskers (die over aanzienlijk meer materieel beschikt). Opvallend is de lijst met namen van getuigen of medestanders (o.a. Jan Es, Kreftenbelt, De Lange) die de bewering steunen dat Elmers "niet billijk" is behandeld. Het document lijkt bedoeld als bewijsstuk of voorbereiding voor een besluitvorming over marktvergunningen. Het document dateert van 8 mei 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de distributie van voedsel en het transport daarvan (zie de rode kanttekening "Aardappeltransport") streng gereguleerd door de bezetter en de lokale overheden.

De term "maire" (burgemeester) werd in die tijd soms nog gebruikt in ambtelijke zin, hoewel het vaker duidt op een informele of ietwat ouderwetse aanduiding in een lokale gemeenschap. De schaarste aan middelen en de noodzaak voor vergunningen zorgden voor grote onderlinge spanningen tussen handelaren en kruiers. Dit document illustreert hoe kleine lokale conflicten over eerlijkheid en anciënniteit werden vastgelegd in een bureaucratisch systeem dat onder grote druk stond. De locatie "Gr. IJpolder" wijst waarschijnlijk op een gebied in Zeeland of nabijgelegen polders. K. Gr