Handgeschreven concept-memorandum of ambtelijke notitie. 13 april 1942 (met een latere marginale datering van 18 april 1942). [Marginale aantekening linksboven:]
Tussen continue
en overleveringswege

L bijv.

[Hoofdtekst:]
de kosten van ombouw toch te zwaar op
de bedrijven drukken. Ook de huurders willen
een regeling welke voor al de betrokkenen gelijk
is en wel zoodanig dat de [voor een]
[klein] gedeelte ten laste der [?] [?]
kosten geheel of althans grootendeels ten
laste van de openbare kas komen.
Een oplossing ware te vinden, indien
de de vrachtauto's in een
vervoerscentrale ware onder te brengen
welke de auto's zoo intensief mogelijk
exploiteert ('s zomers voor aanvoer
van tuindersgroente & 's winters voor afvoer
van aardappels in de stad) en daarvoor
een [?] tarief heeft waaraan de
prijsafhankelijkheid van den aard van het
product (voor groente bijv. moet dit
vrij laag zijn). Uit de opbrengsten dezer vrachten
zouden dan kunnen worden betaald de aflossingen
op het onderhoud der karren, de o.m. de
aflossingen op de verstrekte ombouwcredieten
worden bestreken.
Met de uitvoering van een en ander zal
tijd gemoeid zijn, zoo ook voor een
zake het noodige overleg met het
Departement van Financiën zal moeten
plaats vinden. (Ten zeerste
Daar inmiddels de tijd dringt
moet aan R.H. Houwer worden voorgesteld
zoodanige maatregelen te treffen,
dat, in afwachting van de tot-
standkoming van een definitieve
regeling, [doorgestreept: maatregelen worden getroffen]
[doorgestreept: opdat de kosten op kosten van de]
[doorgestreept: voorziening voor de voeding komen]
op een korten termijn de behoefte van
auto's voorzien met den ombouw der
auto's voor persgas een begin kan
worden gemaakt en dat deze worden
aangewezen voor het transport van
tuindersgroente [doorgestreept: van] uit de
omgeving naar Amsterdam.

[Marginale aantekening linksonder:]
Leverbaarheid der
voeding.

[Rechtsonder:]
A'dam 13 April 1942

[Linksonder:]
18/4/42 [paraaf] Dit document is een ambtelijk voorstel om de logistieke knelpunten in de Amsterdamse voedselvoorziening op te lossen. Vanwege de brandstofschaarste in 1942 moesten vrachtauto's worden omgebouwd om op "persgas" (gecomprimeerd stadsgas) te rijden. De kern van het probleem is financieel: de ombouwkosten zijn te hoog voor private bedrijven.

De auteur stelt voor om:
1. Centralisatie: Een "vervoerscentrale" op te richten die voertuigen het hele jaar door efficiënt inzet (zomers groente, 's winters aardappelen).
2. Financiering: De staat de ombouwkosten grotendeels te laten dragen of voor te schieten via "ombouwcredieten", die later uit de vrachtopbrengsten worden afgelost.
3. Urgentie: Gezien de naderende oogsttijden wordt er aangedrongen op onmiddellijke actie ("de tijd dringt ten zeerste"), zelfs voordat het definitieve overleg met het Departement van Financiën is afgerond. Het document dateert uit april 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de schaarste aan benzine en diesel drastisch toe, waardoor het transport van voedsel naar de steden in gevaar kwam. De overgang naar alternatieve brandstoffen zoals houtgas of persgas was een bittere noodzaak.

De genoemde R.H. Houwer was een sleutelfiguur binnen het "Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd". Dit bureau had de zware taak om de distributie en het transport van schaarse middelen in goede banen te leiden. De brief illustreert de dagelijkse bureaucratische strijd om de stad van voedsel te blijven voorzien onder een verstikkend regime van vorderingen en brandstoftekorten. De marginale aantekening "Leverbaarheid der voeding" onderstreept dat het hier niet enkel om een technisch-financieel probleem ging, maar om de existentiële zorg voor de volksvoeding.