Doorslag van een officiële kennisgeving/brief. 25 juli 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam). Den Heer G.J. van Hommert, 2e Van der Helststraat 17 III, Amsterdam-Zuid (Wijk 22). 25/114/4 M

In de kaart
Verzonden 25/7
25/7 G.

25 Juli 1939.

den Heer G.J. van Hommert,
2e Van der Helststraat 17 III,
Amsterdam-Zuid.
Wyk 22.

Mij is gerapporteerd, dat U op Zaterdag 22 Juli jl. op Uw plaats aan de markt Albert Cuypstraat te ver [handgeschreven boven 'diep'] heeft uitgestald, zoodat Uw goederen zich over de ter plaatse getrokken roode streep bevonden. In verband met dit feit heb ik U voorwaardelijk gestraft met ontneming van het recht een plaats op de markten hier ter stede te bezetten voor den tijd van één dag. Deze straf zal ten uitvoer worden gelegd, indien U zich binnen een jaar na dato dezes andermaal aan een laakbare handeling op de markten hier ter stede schuldig maakt, onverminderd de straf, die alsdan op het nieuwe feit zal worden gesteld.

De Directeur, Dit document is een officiële berisping en voorwaardelijke strafoplegging aan een marktkoopman in Amsterdam, vlak voor de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een overtreding van de marktregels: de koopman heeft zijn kraam te ver uitgestald, waardoor hij over de 'rode streep' kwam die de grens van de marktkraam aangaf.

De taal is formeel en juridisch ("laakbare handeling", "onverminderd de straf"). De straf—één dag ontzegging van de markttoegang—is voorwaardelijk met een proeftijd van een jaar. De handgeschreven aantekeningen wijzen op een strakke administratieve afhandeling; "In de kaart" betekent waarschijnlijk dat de overtreding is bijgeschreven op de stamkaart of het dossier van de betreffende koopman. De Albert Cuypmarkt was in 1939, net als nu, een centrale plek in het Amsterdamse leven, gelegen in de wijk De Pijp. Om de doorstroom van publiek te waarborgen en chaos te voorkomen, hanteerde de gemeente strikte regels voor de opstelling van kramen. De 'rode streep' was de fysieke markering op de weg die de scheiding vormde tussen de marktruimte en de loopruimte voor klanten.

Dergelijke documenten geven een inkijkje in de micro-handhaving van de openbare orde in die tijd. Het feit dat de heer Van Hommert in de nabijgelegen 2e Van der Helststraat woonde, typeert het lokale karakter van de marktlieden in die periode. De datum, juli 1939, plaatst het document in een bewogen tijd, hoewel de inhoud de alledaagse, bureaucratische realiteit van het marktwezen weerspiegelt. G.J. van Hommert Gemeente Amsterdam Marktwezen