Archief 745
Inventaris 745-381
Pagina 220
Dossier 109
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven brief (vervolgpagina, genummerd '2').

Van: Mej. G. Kloot, Kuipersstraat 57, 1 hoog, Amsterdam ("Alhier").

Origineel

Handgeschreven brief (vervolgpagina, genummerd '2'). Mej. G. Kloot, Kuipersstraat 57, 1 hoog, Amsterdam ("Alhier"). 2

hart gelach was voor mijn man, dat die
vrouwen (wand het zijn niet een enkel)
dat hun hede morgen met 3 en 4 mandjes
garnaal van de markt weg gingen, en dat
mijn man, en natuurlijk nog meer vischventers
met de leege kar naar huis toe konden
gaan, en van daag zonder eene cent verdiensten
zijn, en ik begrijp niet WelEheer dat
den Heer Roseman; mijn man die altijd
jaren garnaal gevent heeft, maar het zegge
heeft, U krijgt niets, u staat niet op mijn
lijstje, en de vrouwen maar alleen bevoordeelt
die nog in komen hebben en toch geen
garnaal pelsters, maar ventster zijn.
WelEheer zoo hoop ik, als dat er voor
mijn man ook een verandering, door U
tusschen komst mag komen, dat mijn
man ook in aanmerking mag komen voor
elke dag 1 of 2 mandjes garnaal, dat hij ook
zijn huishouden kan onderhouden, en dat
hij meer niet in de steun treg hoeft
te komen, want dat is armoe lijden
WelEheer ik hoop als dat ik niet te
veel van U goedgunstigheid verg.
en bij voorbaat mijne hartelijke dank.

Mej G Kloot, Kuipersstraat 57
1 etage Alhier * Taal en Spelling: De schrijfster hanteert een archaïsche en soms fonetische spelling (bijv. "hart gelach" voor hard gelag, "wand" voor want, "treg" voor terecht). Dit wijst op een schrijfster uit de arbeidersklasse die probeert een formele brief te schrijven aan een hooggeplaatst persoon.
* Inhoud: De brief is een emotioneel relaas over ongelijkheid op de markt. Terwijl sommige vrouwen ("ventsters") met meerdere manden garnalen vertrekken, wordt de echtgenoot van de schrijfster — een ervaren visboer — geweigerd door een zekere heer Roseman omdat hij niet op "het lijstje" staat.
* Sociaal-economisch: De schrijfster benadrukt dat haar man wil werken om "zijn huishouden te onderhouden". Ze spreekt haar vrees uit voor "de steun" (de toenmalige sociale bijstand), wat ze gelijkstelt aan "armoe lijden". Dit suggereert een sterke arbeidsethos en de sociale schande die destijds aan publieke onderhoudshulp kleefde. De brief schetst een beeld van de kleinschalige straathandel in Amsterdam (gezien het adres in de Kuipersstraat in de wijk De Pijp). In de vroege 20e eeuw was de verkoop van vis en garnalen een belangrijke bron van inkomsten voor de werkende klasse. De toegang tot de handel werd blijkbaar gereguleerd via lijsten of gunsten van marktmeesters of opkopers (zoals de genoemde heer Roseman). De brief is een typisch voorbeeld van een 'rekest': een verzoekschrift van een burger aan de overheid om tussenbeide te komen in een persoonlijk of zakelijk conflict.

Samenvatting

  • Taal en Spelling: De schrijfster hanteert een archaïsche en soms fonetische spelling (bijv. "hart gelach" voor hard gelag, "wand" voor want, "treg" voor terecht). Dit wijst op een schrijfster uit de arbeidersklasse die probeert een formele brief te schrijven aan een hooggeplaatst persoon.
  • Inhoud: De brief is een emotioneel relaas over ongelijkheid op de markt. Terwijl sommige vrouwen ("ventsters") met meerdere manden garnalen vertrekken, wordt de echtgenoot van de schrijfster — een ervaren visboer — geweigerd door een zekere heer Roseman omdat hij niet op "het lijstje" staat.
  • Sociaal-economisch: De schrijfster benadrukt dat haar man wil werken om "zijn huishouden te onderhouden". Ze spreekt haar vrees uit voor "de steun" (de toenmalige sociale bijstand), wat ze gelijkstelt aan "armoe lijden". Dit suggereert een sterke arbeidsethos en de sociale schande die destijds aan publieke onderhoudshulp kleefde.

Historische Context

De brief schetst een beeld van de kleinschalige straathandel in Amsterdam (gezien het adres in de Kuipersstraat in de wijk De Pijp). In de vroege 20e eeuw was de verkoop van vis en garnalen een belangrijke bron van inkomsten voor de werkende klasse. De toegang tot de handel werd blijkbaar gereguleerd via lijsten of gunsten van marktmeesters of opkopers (zoals de genoemde heer Roseman). De brief is een typisch voorbeeld van een 'rekest': een verzoekschrift van een burger aan de overheid om tussenbeide te komen in een persoonlijk of zakelijk conflict.

Gerelateerde Documenten 6