Archief 745
Inventaris 745-381
Pagina 281
Dossier 104
Jaar 1942
Stadsarchief

Brief (handgeschreven op gelinieerd papier).

9 mei 1942 (volgens de tekst rechtsboven en de stempel). Van: J. Vischjäger, Joubertstraat 2-hoog, Amsterdam (Oost). Aan: "Wel Edelen Heeren" (waarschijnlijk een gemeentelijke instantie of de distributiedienst).

Origineel

Brief (handgeschreven op gelinieerd papier). 9 mei 1942 (volgens de tekst rechtsboven en de stempel). J. Vischjäger, Joubertstraat 2-hoog, Amsterdam (Oost). "Wel Edelen Heeren" (waarschijnlijk een gemeentelijke instantie of de distributiedienst). [Rechtsboven:]
Amsterdam 9 Mei 42
[Marge:] w. Turp

[Links:] V.
Wel Edelen Heeren

Den reden dat ik den pen tot u richt is,
dat ik van af mijn prilste jeugd, van
Mei tot October in gedroogde en
Gerookte visch handel. Daar ik
van af het begin mijn formelier
heeft ingevuld en zelfs bij u op
Kantoor aanwezig was, met de Belofde
spoedig er van te hooren. Maar steeds komt
mijn naam niet voor op den lijst van
Gerookte paling toewijzing.
Zoo hoop ik dat den Heeren mijn steeds
toewijzing zullen begunstige

U Dienstwillige Dienaar
J. Vischjäger
Joubertstraat II
A. dam, O.

(Staanplaats Joubertstraat)
(Jooden markt)

[Stempel:]
Nº 46A / 140/1 M. 1942 12/5 * Onderwerp: De schrijver, Jacob Vischjäger, beklaagt zich over het feit dat hij nog geen toewijzing heeft gekregen voor de handel in gerookte paling, terwijl hij al zijn hele leven in de vismiddelen handelt en alle vereiste formulieren heeft ingediend.
* Taal en Stijl: De brief is geschreven in een formeel, ietwat onderdanig Nederlands ("Wel Edelen Heeren", "U Dienstwillige Dienaar"), zoals gebruikelijk in die tijd bij correspondentie met autoriteiten. Er staan enkele spelfouten in ("formelier" in plaats van formulier, "begunstige" in plaats van begunstigen) en grammaticale onjuistheden ("ik... heeft ingevuld"), wat wijst op een schrijver met een praktische achtergrond.
* Locatie: De afzender vermeldt expliciet zijn staanplaats op de "Jooden markt" in de Joubertstraat. Dit is een cruciaal detail voor de historische context. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In mei 1942 waren de anti-Joodse maatregelen in volle gang.
* De Joodse Markt: Vanaf 1941 mochten Joodse marktkooplieden hun beroep alleen nog uitoefenen op specifiek aangewezen "Joodse markten". De markt in de Joubertstraat (Transvaalbuurt, Amsterdam-Oost) was een van deze markten.
* Distributie en Toewijzing: Tijdens de oorlog was er een strikt distributiesysteem voor voedsel en goederen. Handelaren hadden officiële toewijzingen nodig om producten zoals gerookte paling te mogen inkopen en verkopen.
* De Afzender: Jacob Vischjäger (geboren in 1898) woonde inderdaad op Joubertstraat 2-hoog. Uit historische archieven (zoals het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap) blijkt dat Jacob Vischjäger, samen met zijn vrouw en kinderen, slechts enkele maanden na het schrijven van deze brief is weggevoerd. Het hele gezin werd in september 1942 vermoord in Auschwitz. Deze brief is daarmee een aangrijpend bewijs van een man die te midden van de vervolging probeerde zijn dagelijkse brood te verdienen en de bureaucratische paden te bewandelen, kort voordat de grootschalige deportaties begonnen.

Samenvatting

  • Onderwerp: De schrijver, Jacob Vischjäger, beklaagt zich over het feit dat hij nog geen toewijzing heeft gekregen voor de handel in gerookte paling, terwijl hij al zijn hele leven in de vismiddelen handelt en alle vereiste formulieren heeft ingediend.
  • Taal en Stijl: De brief is geschreven in een formeel, ietwat onderdanig Nederlands ("Wel Edelen Heeren", "U Dienstwillige Dienaar"), zoals gebruikelijk in die tijd bij correspondentie met autoriteiten. Er staan enkele spelfouten in ("formelier" in plaats van formulier, "begunstige" in plaats van begunstigen) en grammaticale onjuistheden ("ik... heeft ingevuld"), wat wijst op een schrijver met een praktische achtergrond.
  • Locatie: De afzender vermeldt expliciet zijn staanplaats op de "Jooden markt" in de Joubertstraat. Dit is een cruciaal detail voor de historische context.

Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In mei 1942 waren de anti-Joodse maatregelen in volle gang.
* De Joodse Markt: Vanaf 1941 mochten Joodse marktkooplieden hun beroep alleen nog uitoefenen op specifiek aangewezen "Joodse markten". De markt in de Joubertstraat (Transvaalbuurt, Amsterdam-Oost) was een van deze markten.
* Distributie en Toewijzing: Tijdens de oorlog was er een strikt distributiesysteem voor voedsel en goederen. Handelaren hadden officiële toewijzingen nodig om producten zoals gerookte paling te mogen inkopen en verkopen.
* De Afzender: Jacob Vischjäger (geboren in 1898) woonde inderdaad op Joubertstraat 2-hoog. Uit historische archieven (zoals het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap) blijkt dat Jacob Vischjäger, samen met zijn vrouw en kinderen, slechts enkele maanden na het schrijven van deze brief is weggevoerd. Het hele gezin werd in september 1942 vermoord in Auschwitz. Deze brief is daarmee een aangrijpend bewijs van een man die te midden van de vervolging probeerde zijn dagelijkse brood te verdienen en de bureaucratische paden te bewandelen, kort voordat de grootschalige deportaties begonnen.

Locaties

De afzender vermeldt expliciet zijn staanplaats op de "Jooden markt" in de Joubertstraat. Dit is een cruciaal detail voor de historische context.

Gerelateerde Documenten 6