Zakelijke brief (handgeschreven).
Origineel
Zakelijke brief (handgeschreven). 11 Mei 1942. Kl. Jelle Hakvoort, Zeevischgroothandel, Palingrookerij en Detail. Aan den WelEdelen Heer Directeur van het
Marktwezen te Amsterdam
Heer Geachte Heer Directeur
Naar aanleiding van het telefoongesprek
dat ondergetekende hedenmiddag met U
mocht hebben betreffende het rooken van
die paling welke van Urk voor Amsterdam
bestemd is zoo wilde hij U zeer bescheiden
deze zaak even toelichten.
Daar het verzenden van versche paling
nu alreeds met moeilijkheden gepaard
gaat door groote tekorten en dit straks
heelemaal zal afloopen als weer het
water groen zal worden zoo dat de paling
niet meer in karen bewaard kan worden
zoo zal de Visscherij Centrale wel over
gaan tot het laten rooken van deze
paling door een bepaalde vischhandelaar.
Dit heeft ondergetekende alreeds maanden
terug zien aankomen en heeft verschillende
malen verzoeken aan den Haag gericht
en is zelfs nog bij U [document breekt hier af] * Inhoud: Jelle Hakvoort uit Urk schrijft naar de directeur van het Amsterdamse Marktwezen naar aanleiding van een eerder telefoongesprek. Hij pleit ervoor dat de paling die voor Amsterdam bestemd is, direct op Urk gerookt mag worden in plaats van vers verzonden te worden.
* Argumentatie: Hakvoort voert twee belangrijke redenen aan:
1. Logistiek: De verzending van verse paling kampt met grote tekorten (vermoedelijk aan transportmiddelen of brandstof door de oorlogsomstandigheden).
2. Biologisch/Technisch: Met het warmer worden van het weer zal het water "groen" worden (algenbloei), waardoor de paling niet meer levend bewaard kan worden in "karen" (geperforeerde houten kisten in het water).
* Kernterm: Karen. Dit zijn specifieke bewaarkisten waarin levende vis in het open water vers gehouden werd.
* Instanties: Hij noemt de "Visscherij Centrale", de instantie die tijdens de bezetting de visdistributie reguleerde. Hij geeft aan dat hij ook al contact heeft gehad met instanties in Den Haag. * Historische context: De brief dateert van mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De handel en distributie van voedsel stonden onder streng toezicht van de bezetter via verschillende "Centrales".
* Urk: In 1942 was Urk nog een eiland (de Noordoostpolder was in aanleg, maar de dijken waren pas net gesloten). Transport van verse vis naar Amsterdam was een precaire operatie, zeker onder oorlogsomstandigheden.
* Economische noodzaak: Door de schaarste aan transport en de beperkingen van de koeltechniek was het roken van vis een noodzakelijke methode om bederf tegen te gaan en de voedselvoorziening in de steden (zoals Amsterdam) te waarborgen. Hakvoort probeert hier waarschijnlijk toestemming te krijgen om dit proces zelf uit te voeren, wat economisch gunstig voor zijn bedrijf zou zijn. Marktwezen